مادران آشتی: کوردها سلاح‌ها را سوزاندند، پس چرا ترکیه گامی برنمی‌دارد؟
مادران آشتی می‌گویند سلاح‌ها خاموش شده، اما دولت ترکیه هنوز هیچ گام مشخصی برنداشته است. این زنان برای پیشبرد روند صلح خواستار اقدام‌های دموکراتیک شدند و آزادی جسمی عبدالله اوجالان، رهبر خلق کورد، را مهم‌ترین آن‌ها دانستند.
اکین ستِرک
ماردین - «روند صلح و جامعه دموکراتیک» از مهم‌ترین موضوع‌های دستور کار سیاسی کوردستان و ترکیه است. بحث بر سر گام‌های قانونی و سیاسی این روند همچنان ادامه دارد. بخش‌های گوناگون جامعه از چگونگی همراه کردن مردم با روند صلح سخن می‌گویند. آنان همچنین درباره‌ی رسیدن به صلحی پایدار و گشودن مسیر راه‌حلی دموکراتیک گفت‌وگو می‌کنند. شورای امنیت ملی ترکیه هم در نشست ۳۰ سپتامبر وضعیت کنونی روند صلح را بررسی کرد. اما بیانیه‌ی پایانی این نشست به تصمیمی که برای روند صلح انتظارش می‌رفت، اشاره‌ای نکرد. این تصمیم قرار بود رسماً تأیید کند که حزب کارگران کوردستان سلاح‌ها را زمین گذاشته و خود را منحل کرده است.
مادران آشتی از جمله کسانی‌اند که به این روند امید بسته‌اند. به باور آنان، صلح تنها با سیاست دموکراتیک و مشارکت جامعه پایدار می‌ماند.
«ما راه رهبرمان را دنبال می‌کنیم»
تنزیله آغیتای، سخنگوی مجلس مادران صلح، ۳۰ سال پیش برادرش محمد یوکسل را از دست داد. به گفته‌ی او، دو سال از آغاز روند صلح می‌گذرد، اما گام‌های لازم هنوز برداشته نشده است. تنزیله آغیتای این روند را حاصل پیشگامی عبدالله اوجالان، رهبر خلق کورد، می‌داند: «رهبرمان برای این روند گامی برداشت و ما هم راه او را می‌رویم. هرچه بگوید، همان را انجام می‌دهیم، زیرا این روند را مدیون او هستیم. هزاران کورد امروز همچنان پشت سر او ایستاده‌اند. با آغاز روند صلح، سلاح‌ها سوزانده شد و حزب کارگران کوردستان خود را منحل کرد. اما دولت هنوز هیچ گام مشخصی برنداشته است. می‌خواهیم هرچه زودتر دست به کار شود و با این گام‌ها درهای زندان‌ها را بگشاید تا زندانیان به آزادی برسند. ده‌ها خانواده‌ی کورد چشم‌انتظار روز رهایی فرزندان، همسران و خواهران و برادرانشان‌اند. در این سال‌ها مادران بسیاری در حسرت دیدار جگرگوشه‌هایشان از دنیا رفتند. خانواده‌های زیادی هنوز گور فرزندانشان را نیافته‌اند. برادر من هم ۳۵ سال پیش جان باخت و تا امروز نمی‌دانم پیکرش کجاست.»
«خواهان آزادی جسمی رهبرمان هستیم»
تنزیله آغیتای تأکید کرد که حکومت برای پیشبرد روند صلح باید گام‌های مشخصی بردارد. او گفت: «ما آزادی جسمی رهبرمان را هم می‌خواهیم، زیرا روند صلح تنها با او پیش می‌رود. دیگر جنگ و مرگ نمی‌خواهیم. مگر از جنگ چه به دست می‌آید؟ صلح باید هرچه زودتر برقرار شود تا همه در کنار هم و با حقوق برابر زندگی کنیم. ما ۲۷ شهید داده‌ایم، اما همچنان بر صلح پافشاری می‌کنیم. دولت وعده‌ی گام برداشتن می‌دهد، اما با گذشت این‌همه زمان هنوز کاری نکرده است. این روزها برخی در فضای مجازی با سخنانشان می‌کوشند روند صلح را به هم بزنند. ما چنین رویکردی را نمی‌پذیریم. این‌ها فاشیست‌هایی‌اند که با برقراری برابری مخالف‌اند و باید بازداشت شوند.»
«خواست مشترک همه، صلح است»
جلیله ایلدنیز، از دیگر مادران صلح، پدرش درویش تورغای را در دوران کودتای کنعان اورن از دست داد. او گفت: «ما خواهان برقراری صلح و آزادی جسمی رهبرمان هستیم. در دو سالی که از این روند می‌گذرد، سلاح‌ها سوزانده شد و کوردها گام‌های بسیاری برداشتند. پس چرا دولت پا پیش نمی‌گذارد؟ ما مادران آشتی سال‌هاست صلح می‌خواهیم. هزاران نفر تاکنون در راه صلح شهید شده‌اند و ما عزیزانی را از دست داده‌ایم. با این حال از مطالبه‌مان کوتاه نیامده‌ایم. همه یک خواست مشترک دارند و آن صلح است.»
«اگر متحد باشیم، صلح را می‌سازیم»
پدر ایلدنیز در آن سال‌ها زیر شکنجه جان باخت. او با یادآوری این رنج گفت: «آیا مسلمانی این است؟ ما با وجود این‌همه درد، همیشه بر خواست صلح می‌ایستیم. سرزمینمان یکی است، پس چرا باید دشمن یکدیگر باشیم؟ چرا روند را کش می‌دهند تا گامی برندارند؟ دولت باید در نهادهای تصمیم‌گیری کار لازم را انجام دهد و این روند را بیش از این معطل نگذارد. اعتماد بدون اقدام مشخص شکل نمی‌گیرد. از وقتی روند صلح آغاز شده، کسی جان نباخته و مادری اشک نریخته است. چرا این وضع ادامه نیابد؟ خلق کورد، خلق ترک و دیگر خلق‌ها باید پیرامون این روند کنار هم بایستند. همبستگی ما باید استوار شود، زیرا اگر متحد باشیم، صلح را می‌سازیم. بس است هرچه خون ریخته شد. نمی‌خواهیم دل هیچ مادری دوباره بسوزد.»