جشنواره «فیبدا» در الجزایر؛ روایت میراث و حکمت مادربزرگ‌ها در قاب تصویر
هجدهمین دوره جشنواره بین‌المللی نوار مصور الجزایر «فیبدا» با تمرکز بر میراث فرهنگی، داستان‌های عامیانه و نقش روایت‌های شفاهی در انتقال تجربه نسل‌ها، امروز به کار خود پایان می‌دهد.
نجوی راهم
الجزایر - هجدهمین دوره جشنواره بین‌المللی نوار مصور الجزایر «فیبدا» که از اول اکتبر در پایتخت این کشور آغاز شده است، امروز دوشنبه پنجم اکتبر به پایان می‌رسد.
جشنواره امسال با شعار «رمان مصور؛ محل تلاقی تصویر و کلمه» و با حضور هنرمندان و خلاقانی از ۱۳ کشور برگزار شد. برگزارکنندگان در این دوره تلاش کردند فضایی تعاملی میان روایت تصویری و داستان‌گویی ایجاد کنند تا داستان‌های به‌جامانده از حافظه جمعی و میراث فرهنگی الجزایر را برجسته کرده و در قالبی هنری و جذاب به مخاطبان امروز معرفی کنند.
نجات بلعباس، مدیر مجله «غمیضه»، بر اهمیت حضور کودکان در برنامه‌های این جشنواره تأکید کرد و گفت نوار مصور می‌تواند ابزاری مؤثر برای نزدیک کردن نسل‌های جدید به میراث فرهنگی و داستان‌های تاریخی به‌جامانده از گذشتگان باشد.
به گفته او، ترکیب کلمه و تصویر، قدرت بیشتری به روایت داستانی می‌دهد و به آن امکان می‌دهد با ذهن و دنیای کودکان ارتباط عمیق‌تری برقرار کند؛ چراکه زبان تصویری با تخیل کودک و جهان ذهنی او هماهنگی بیشتری دارد.
نجات بلعباس همچنین نقش «فیبدا» را در زنده نگه داشتن داستان‌های عامیانه برجسته دانست. به باور او، انتقال این داستان‌ها از بستر سنتی و شفاهی به دنیای تصویر و داستان‌های مصور، فرصتی فراهم می‌کند تا کودکان با شخصیت‌ها و رویدادهای میراث فرهنگی خود آشنا شوند و به شکلی خلاقانه با هویت ملی ارتباط برقرار کنند.
بشری مختاری، نویسنده و هنرمند، نیز بر اهمیت حکمت، تجربه و دوراندیشی مادربزرگ‌ها در شکل‌گیری حافظه فرهنگی و خانوادگی تأکید کرد. او با اشاره به داستان‌هایی که نسل به نسل منتقل شده‌اند، گفت این روایت‌ها تنها برای سرگرمی ساخته نشده بودند؛ بلکه در طول نسل‌ها به ابزاری برای انتقال دانش، تجربه‌های زندگی و آموزه‌های نسل‌های پیشین تبدیل شدند.
به گفته بشری مختاری، مادربزرگ‌ها نقشی محوری در انتقال شفاهی این میراث داشتند و از طریق روایت داستان‌ها و حکایت‌ها، پندها و تجربه‌های زندگی را در خانواده حفظ کرده و به نسل‌های بعد منتقل می‌کردند. این دیدگاه با رویکرد جشنواره «فیبدا» نیز پیوند نزدیکی دارد. این جشنواره تلاش می‌کند میراث شفاهی را به روایت‌های مصور تبدیل کرده و خاطره فرهنگی نسل‌های گذشته را در قالبی هنری و متناسب با دنیای امروز بازآفرینی کند.
در این شیوه، تصویر و کلمه در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و مخاطب نسل جدید می‌تواند داستان را همزمان ببیند و بخواند. به این ترتیب، روایت‌های قدیمی نه‌تنها از فراموشی در امان می‌مانند، بلکه امکان ادامه حیات در فرهنگ معاصر را نیز پیدا می‌کنند.
جشنواره بین‌المللی نوار مصور الجزایر «فیبدا» (FIBDA) یکی از رویدادهای مهم فرهنگی و هنری سالانه این کشور است که به داستان‌ها و روایت‌های مصور اختصاص دارد. این جشنواره جایگاهی بین‌المللی در عرصه «هنر نهم» دارد و هر ساله هنرمندان، تصویرگران و نویسندگان حرفه‌ای و آماتور را از الجزایر و کشورهای مختلف جهان گرد هم می‌آورد.
«فیبدا» در کنار معرفی هنر نوار مصور، امسال کوشید نشان دهد که داستان‌ها و حکایت‌های شفاهی، از جمله روایت‌هایی که نسل‌ها از زبان مادربزرگ‌ها شنیده‌اند، می‌توانند با کمک تصویر و کلمه دوباره روایت شوند و راه خود را به ذهن و دنیای نسل جدید باز کنند.