جهان در بدترین وضعیت آزادی رسانه در ۲۵ سال اخیر

سازمان «گزارشگران بدون مرز» اعلام کرد که وضعیت آزادی رسانه در جهان «سخت و بسیار خطرناک» شده و دنیا وارد «بدترین دوره» در حدود ۲۵ سال گذشته شده است.

 

مرکز خبر- براساس گزارش سالانه این سازمان درباره رتبه‌بندی جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۲۶، وضعیت آزادی رسانه‌ها به‌قدری دشوار شده که «بدترین دوره آزادی رسانه» از زمان آغاز این شاخص در ۲۵ سال پیش به شمار می‌آید.

در این گزارش، بیش از نیمی از کشورهای جهان (۵۲.۲ درصد) در دسته «سخت یا بسیار خطرناک» قرار گرفته‌اند. همچنین نسبت به روند فزاینده محدود کردن رسانه‌ها از طریق قوانین سخت‌گیرانه و محدودکننده هشدار داده شده است.

سوریه در میان ۱۸۰ کشور در رتبه ۱۴۱ قرار گرفت؛ در حالی که سال‌ها در انتهای فهرست بود. این بهبود به سقوط نظام بعث در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ نسبت داده شده است. ایران نیز همچنان در رتبه‌های پایین باقی مانده و در جایگاه ۱۷۷ قرار گرفته؛ مسئله‌ای که به سرکوب داخلی و تنش‌های منطقه‌ای مرتبط دانسته شده است.

ترکیه در رتبه ۱۶۳ ایستاده و به‌دلیل استفاده مداوم از قوانین مربوط به «تروریسم»، اتهام «انتشار اطلاعات نادرست»، «توهین به رئیس‌جمهور» و «تضعیف نهادهای دولتی» برای محدود کردن فعالیت رسانه‌ای و زندانی کردن روزنامه‌نگاران، همچنان روند نزولی دارد.

عراق نیز با قرار گرفتن در رتبه ۱۶۲، به‌دلیل ناامنی و درگیری‌های داخلی که مانع فعالیت آزاد رسانه‌ها می‌شود، همچنان در گروه کشورهای پرخطر باقی مانده است.

این گزارش همچنین به هزینه انسانی سنگین اشاره می‌کند، به‌ویژه در فلسطین؛ جایی که در پی جنگ اسرائیل و حماس، بیش از ۲۲۰ خبرنگار جان خود را از دست داده‌اند و همین مسئله باعث کاهش ۴ رتبه‌ای جایگاه اسرائیل شده است.

عربستان سعودی نیز به‌دنبال ثبت مواردی از اعدام و حذف فعالان رسانه‌ای، ۱۴ پله سقوط کرده است. در روسیه هم سرکوب‌ها ادامه دارد و این کشور در رتبه ۱۷۲ قرار گرفته است.

ایالات متحده آمریکا نیز نسبت به سال گذشته ۷ رتبه پایین‌تر آمده که دلیل آن، افزایش لحن ضد رسانه‌ای و کاهش شدید بودجه رسانه‌های دولتی عنوان شده است.

در صدر جدول، نروژ برای دهمین سال پیاپی رتبه اول را به دست آورده و اریتره نیز برای سومین سال متوالی در رتبه آخر (۱۸۰) قرار گرفته است.

در پایان، گزارش تأکید می‌کند که فضای امن برای فعالیت رسانه‌ای در حال کاهش است و شاخص حقوقی بیشترین افت را در ۱۱۰ کشور داشته؛ موضوعی که به گرایش دولت‌ها برای جرم‌انگاری فعالیت‌های رسانه‌ای با عنوان «امنیت ملی» نسبت داده می‌شود.