هشدار انجمن زنان مغرب درباره خشونت سیاسی علیه زنان در آستانه انتخابات
انجمن دموکراتیک زنان مراکش از نحوه مدیریت نامزدیها برای انتخابات پارلمانی انتقاد کرد و نسبت به تأثیر پول، نفوذ و روابط شخصی بر برابری فرصتها، میزان نمایندگی زنان و سلامت مشارکت سیاسی هشدار داد.
مراکش - انجمن دموکراتیک زنان مراکش نسبت به برخی رویهها که به گفته این انجمن میتواند حق زنان برای مشارکت آزادانه، مستقل و برابر در عرصه سیاسی را تضعیف کند، هشدار داد. این هشدار در حالی مطرح شده که مراکش برای برگزاری انتخابات پارلمانی در ۲۳ سپتامبر آینده آماده میشود. این انجمن معتقد است اگر اعطای تأییدیه حزبی برای نامزدی به پول، نفوذ یا روابط شخصی وابسته شود، میتواند مصداقی از خشونت سیاسی و تبعیض علیه زنان باشد.
این انجمن اعلام کرد که در روند آمادهسازی انتخابات، «نشانهها و رویههایی» دیده میشود که ممکن است دستاوردهای جنبش زنان و جریان دموکراسیخواه در زمینه برابری و مشارکت سیاسی زنان را تضعیف کند.
انجمن دموکراتیک زنان مراکش افزود که اطلاعات و اظهارات مطرحشده درباره نحوه انتخاب نامزدها برای انتخابات پارلمانی، نیازمند «هوشیاری، پاسخگویی و بررسی دقیق» است. این انجمن همچنین خواستار مشخص شدن مسئولیتهای قانونی و اداری در صورت اثبات هرگونه اقدامی شد که سلامت روند نامزدی یا برابری فرصتها میان نامزدهای زن و مرد را خدشهدار کند.
بخش عمده انتقادات این انجمن به نحوه عملکرد احزاب سیاسی در انتخاب نامزدها و اعطای تأییدیههای حزبی مربوط میشود. به باور این انجمن، اگر توان مالی، نفوذ یا وفاداری شخصی به معیار اصلی برای دریافت تأییدیه حزبی تبدیل شود و شایستگی، پاکدستی، سابقه سیاسی و فعالیتهای اجتماعی و سیاسی نادیده گرفته شود، این امر از نقش دموکراتیک احزاب فاصله خواهد گرفت.
این انجمن بهویژه درباره تبدیل شدن تأییدیههای حزبی به موضوعی برای معامله مالی هشدار داد. به گفته انجمن، اگر بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از نامزدها در ازای دریافت تأییدیه حزبی پول یا هزینهای مطالبه شود، این مسئله پرسشهای جدی درباره برابری فرصتها و سلامت مشارکت سیاسی ایجاد میکند.
این انجمن در همین زمینه این پرسش را مطرح کرد که آیا در برخی موارد، حق مشارکت سیاسی به توانایی مالی افراد وابسته شده است؟ و آیا تأییدیه حزبی، به جای آنکه یک مسئولیت سیاسی باشد، به امتیازی تبدیل شده که روابط، نفوذ و منافع شخصی تعیینکننده آن هستند؟
خشونت سیاسی و تبعیض علیه زنان
به گفته این انجمن، تأثیر چنین رویههایی بر زنان شدیدتر است؛ زیرا زنان از همان ابتدا وارد رقابت سیاسی میشوند، در حالی که با نابرابریهای تاریخی و ساختاری در دسترسی به منابع، قدرت و نفوذ روبهرو هستند.
این انجمن معتقد است اگر چنین رویههایی ثابت شود، موضوع تنها یک ضعف در روند انتخاب نامزدها نخواهد بود، بلکه میتواند به شکلی از خشونت سیاسی و تبعیض علیه زنان تبدیل شود.
این انجمن همچنین نسبت به خطر استفاده نادرست از سازوکارهای «تبعیض مثبت» که با هدف افزایش حضور زنان در عرصه سیاسی ایجاد شدهاند، هشدار داد؛ بهگونهای که این سازوکارها به ابزار معامله یا وسیلهای برای تقسیم نفوذ در داخل احزاب سیاسی تبدیل شوند.
به گفته این انجمن، این سازوکارها امتیازی نیستند که احزاب به زنان اعطا کنند، بلکه با هدف اصلاح یک نابرابری تاریخی و ساختاری در نمایندگی زنان ایجاد شدهاند تا زنان بتوانند به نهادهای انتخابی و مراکز تصمیمگیری راه پیدا کنند.
در همین چارچوب، انجمن دموکراتیک زنان مراکش هشدار داد که ۹۰ کرسی اختصاصیافته به افزایش نمایندگی زنان، بر اساس نظام انتخاباتی موجود، نباید از ابزاری برای توانمندسازی سیاسی زنان به عرصهای برای اعمال نفوذ، استفاده از قدرت مالی و روابط حامیپرورانه تبدیل شود.
این انجمن تأکید کرد که توانمندسازی سیاسی زنان را نمیتوان تنها با تعداد کرسیهایی که به دست میآورند سنجید. بلکه باید دید آیا زنان از استقلال کافی برخوردارند، آیا در شرایطی عادلانه رقابت میکنند و آیا دسترسی برابر به منابع و فرایند تصمیمگیری سیاسی دارند یا خیر.
این انجمن همچنین خواستار تحقیق جدی درباره هرگونه اظهارنظر یا گزارش مستند درباره درخواست پول، چه بهصورت مستقیم و چه غیرمستقیم، در ازای اعطای تأییدیه حزبی شد و تأکید کرد که در صورت اثبات چنین اقداماتی، باید پیامدهای قانونی مناسب در نظر گرفته شود.
همچنین از نهادهای مسئول نظارت بر انتخابات خواست، هر کدام در چارچوب اختیارات خود، هر اقدامی را که میتواند سلامت روند نامزدی و رقابت انتخاباتی را خدشهدار کند، پیگیری و اقدامات قانونی لازم را انجام دهند.
این انجمن بار دیگر بر ضرورت تصویب یک چارچوب قانونی روشن برای بهرسمیت شناختن و جرمانگاری خشونت سیاسی علیه زنان تأکید کرد. همچنین خواستار ایجاد سازوکارهای مستقل و مؤثر برای گزارش موارد خشونت، حمایت از قربانیان و فراهم کردن امکان پیگیری و جبران حقوق آنان شد؛ بهویژه در مراحل نامزدی، تبلیغات انتخاباتی و دوره فعالیت در سمتهای انتخابی.
انجمن دموکراتیک زنان مراکش از احزاب سیاسی نیز خواست برای انتخاب نامزدهای زن و مرد، روندهایی شفاف، مشخص و قابل پاسخگویی ایجاد کنند؛ روندهایی که معیار آنها شایستگی، پاکدستی، سابقه سیاسی و فعالیت اجتماعی و همچنین ارتباط با مسائل و مطالبات جامعه باشد.
ضرورت حمایت از زنان توانمند و رهبران زن
این انجمن همچنین خواستار آن شد که زنان از دسترسی واقعی و برابر به منابع حزبی، مالی، سازمانی و رسانهای برخوردار باشند تا مشکلات و تفاوتهای اقتصادی به مانعی برای مشارکت سیاسی آنان تبدیل نشود.
این انجمن بر ضرورت حمایت از زنان توانمند و رهبران زن و فراهم کردن امکان حضور آنان در جایگاههای تصمیمگیری در داخل احزاب تأکید کرد. همچنین خواستار آن شد که حضور زنان در انتخابات فقط به کرسیهایی که از طریق سازوکارهای تبعیض مثبت به دست میآید، محدود نشود.
به باور این انجمن، سلامت انتخابات از سلامت روند نامزدیها آغاز میشود و انتخابات زمانی میتواند واقعاً دموکراتیک باشد که برابری واقعی در دسترسی به رقابت سیاسی برای همه تضمین شده باشد.
این انجمن در پایان تأکید کرد که دموکراسی را نباید تنها با تعداد زنانی سنجید که به پارلمان، شوراهای محلی و دیگر نهادهای انتخابی راه پیدا میکنند. بلکه باید به شرایطی که زنان در آن به این جایگاهها رسیدهاند نیز توجه کرد؛ از جمله میزان استقلال آنها و تواناییشان برای ایفای نقش سیاسی بدون قیمومیت، باجگیری یا وابستگی.
این انجمن در پایان هشدار داد که اگر مشارکت سیاسی زنان به عرصهای برای معامله مالی یا مبادله منافع تبدیل شود، آسیب آن فقط متوجه زنان نخواهد بود؛ بلکه سلامت فرایند دموکراتیک را نیز تضعیف میکند، اعتماد مردم به نهادها و احزاب را کاهش میدهد و میتواند اصل برابری جنسیتی و مشارکت برابر را از محتوای واقعی و هدف تحولآفرین آن تهی کند.