گرمای بیسابقه، تگرگ ناگهانی و طوفانهایی که جهان را درنوردید
هفته گذشته، جهان شاهد مجموعهای از پدیدههای آبوهوایی کمسابقه بود؛ از موج گرمای شدید در اروپا گرفته تا طوفان سنگین تگرگ در یمن و سیلابهای ویرانگر در هند. این رخدادها نشانهای از بیثباتی روزافزون در نظام اقلیمی جهان هستند.
مرکز خبر – در یکی از عجیبترین رخدادهای اقلیمی، استان عمران در شمال یمن، در اوج تابستان، شاهد بارش سنگین تگرگ بود؛ بارشی که تنها در چند دقیقه کوهها و دشتها را یکدست سفیدپوش کرد.
بخشهای گستردهای از این استان حالوهوای زمستانی به خود گرفت. دانههای درشت تگرگ ارتفاعات و زمینهای کشاورزی را پوشاندند و همزمان بارانهای شدید همراه با رعدوبرق منطقه را فراگرفت. فعالان و خبرنگاران یمنی نیز ویدئوهایی منتشر کردند که بارش سنگین تگرگ در شهرستان خارف و دیگر مناطق را نشان میدهد؛ تصاویری که در آن مزارع گویی زیر لایهای از برف پنهان شدهاند.
همزمان، هند نیز با طوفانهای شدید باران روبهرو شد؛ طوفانهایی که باعث وقوع سیلاب و رانش زمین شدند. مقامها همچنین نسبت به ادامه ناپایداریهای موسمی در روزهای آینده هشدار دادهاند.
در سوی دیگر، اروپا یکی از داغترین هفتههای تاریخ خود را سپری میکند. کارشناسان اقلیم این موج گرما را خطرناکترین موج ثبتشده از زمان آغاز ثبت دادههای هواشناسی توصیف کردهاند. دمای هوا در فرانسه، اسپانیا، آلمان و بریتانیا از ۴۰ درجه سانتیگراد فراتر رفت و در فرانسه میانگین دمای شبانهروز به ۳۰ درجه سانتیگراد رسید؛ رقمی که در ۸۰ سال گذشته بیسابقه بوده است.
مطالعات مؤسسه «World Weather Attribution» نشان میدهد که وقوع چنین موج گرمایی حدود پنجاه سال پیش تقریباً غیرممکن بود، اما امروز در نتیجه گرمایش جهانی، احتمال رخ دادن آن دهها تا صدها برابر افزایش یافته است.
در اسپانیا، شهر بیلبائو با ثبت دمای ۴۳ درجه سانتیگراد، همه رکوردهای پیشین خود را شکست و مادرید نیز به شکستن رکورد تاریخی ۴۰٫۷ درجه سانتیگراد نزدیک شد.
در آلمان نیز افزایش دما به بیش از ۴۱٫۵ درجه سانتیگراد باعث ترک خوردن بزرگراهها و اختلال در حرکت قطارها شد. بسیاری از مردم نیز برای فرار از گرمای طاقتفرسا به هتلهای مجهز به سیستم تهویه مطبوع پناه بردند.
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، از ۲۱ ژوئن تاکنون موج گرمای اروپا جان بیش از یکهزار و ۳۰۰ نفر را گرفته است. همزمان، چندین کشور رکوردهای تازهای در دمای هوا ثبت کردهاند و کارشناسان نسبت به تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی هشدار میدهند.
از یخبندان تا گرمای سوزان در چند روز
اروپا در روزهای اخیر نوسانات شدید دمایی را نیز تجربه کرده است. برخی مناطق تنها در فاصله چند روز، از یخبندان شبانه و دماهایی تا ۱۵ درجه کمتر از میانگین، به موج گرمایی رسیدند که از شمال آفریقا وارد این قاره شد و دما را به میانه ۳۰ درجه سانتیگراد رساند.
به گفته کارشناسان اقلیم، چنین تغییرات ناگهانی دما، در پی برهم خوردن الگوهای فشار جوی و افزایش انرژی در جو، بیش از گذشته رخ میدهد.
انتشار تصاویر این رخدادها بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی داشت؛ بهویژه آنکه در حالی که بخشهایی از اروپا با گرمای بیسابقه دستوپنجه نرم میکردند، مناطقی دیگر در میانه تابستان شاهد بارش سنگین تگرگ بودند؛ تضادی که بیش از هر زمان دیگری آثار آشفتگی اقلیمی را به نمایش گذاشت.
دادههای علمی نشان میدهد که تغییرات اقلیمی تنها به معنای افزایش دمای هوا نیست، بلکه به معنای برهم خوردن تعادل نظام آبوهوایی جهان است. پیامد این وضعیت، موجهای گرمای طولانیتر و شدیدتر، افزایش وقوع طوفانهای رعدوبرق و تگرگ به دلیل رطوبت بیشتر هوا، و نوسانات شدید میان سرما و گرما در بازههای زمانی کوتاه است.