فستیوال فیلم سلیمانی؛ سینمای کوردی در روایت هویت و حافظه تاریخی

در ادامه فستیوال بین‌المللی فیلم سلیمانی، فیلمسازانی از چهار بخش کوردستان در نشستی درباره وضعیت سینمای کوردی، حفظ زبان و هویت و نقش زنان در فیلمسازی گفت‌وگو کردند و بر ضرورت حمایت و آرشیو آثار سینمایی تأکید کردند.

سليمانی- امروز در شهر سلیمانی و در ادامه برگزاری فستیوال بین‌المللی فیلم سلیمانی، پنلی با عنوان «فستیوال‌های کوردی و هویت» با حضور شماری از فیلمسازان و داوران سینما از چهار بخش کوردستان برگزار شد. شیرین یوسف حسن، طراح صدا از روژآوای کوردستان، عادل عبدالرحمان، فیلمساز از باشور کوردستان، روند جواد اسماعیل، عکاس و فیلمساز ساکن آلمان، ویسی آلتای، کارگردان از باکور کوردستان و دکتر خسرو سینا، کارگردان از روٰهلات کوردستان، درباره وضعیت سینمای کوردی و تأثیر شرایط سیاسی و اجتماعی بر تولیدات سینمایی در بخش‌های مختلف کوردستان گفت‌وگو کردند.

سینما؛ روایت رنج و مقاومت كوردها

شیرین یوسف حسن، طراح صدا از روژآوای کوردستان، گفت فعالیت سینمایی خود را از سال ۲۰۱۵ آغاز کرده و هدفش بازتاب شرایط و رنج‌هایی بوده که مردم کورد در این منطقه تجربه کرده‌اند. به گفته او، سینما به آنان امکان داده است روایت مردم و پیامدهای حملات داعش را به جهان منتقل کنند و داستان‌های خود را از طریق فیلم، نوشتار و نمایش حفظ کنند.

او افزود که با وجود دشواری‌ها، جنگ و کمبود امکانات، فعالیت‌های سینمایی در روژآوای کوردستان ادامه یافته است. به گفته حسن، شرایط کنونی که مسئله حقوق كوردها از مسیر گفت‌وگو دنبال می‌شود، می‌تواند تغییرات مهمی در سینمای این منطقه ایجاد کند. او همچنین بر اهمیت آرشیو آثار سینمایی و تولید آثار جدید متناسب با شرایط کنونی تأکید کرد و گفت سینما می‌تواند مسیر جامعه را از جنگ به سوی صلح و حفظ دستاوردهای كوردها روایت کند.

 

سینمای کوردی و محدودیت‌های سیاسی

ویسی آلتای، کارگردان از باکور کوردستان، نیز سینمای کوردی را در مسیر پیشرفت دانست و گفت آینده این سینما می‌تواند گسترده‌تر شود. او تأکید کرد سینمای کوردی بدون پیوند با زبان کوردی نمی‌تواند به پیشرفت واقعی برسد.

آلتای گفت سینمای کوردی همچنان با محدودیت‌های ناشی از سیاست‌های دولت‌های حاکم بر بخش‌های مختلف کوردستان مواجه است. به گفته او، در باکور کوردستان محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی دولت ترکیه بر فیلمسازان و آثار کوردی ادامه دارد. او همچنین به داستان‌های بسیاری از كوردها در زندان‌ها اشاره کرد که به گفته وی، امکان روایت و بازتاب آنها به دلیل محدودیت‌های سیاسی فراهم نمی‌شود.

 

ضرورت آرشیو و شبکه حمایت از سینمای کوردی

دکتر خسرو سینا، کارگردان از روژهلات کوردستان، با اشاره به اهمیت ارزیابی آثار موفق سینمایی گفت فیلم‌های داخلی باید فرصت بیشتری برای دیده‌شدن پیدا کنند. او همچنین بر ضرورت ایجاد شبکه‌ای برای حمایت از سینمای کوردی تأکید کرد.

سینا گفت آثار تولیدشده نباید پس از نمایش در جشنواره‌ها از دسترس مخاطبان خارج شوند و لازم است امکان نمایش آنها در شهرها و روستاها و در سطح بین‌المللی فراهم شود. به گفته او، فیلم‌های کوردی باید بخشی از تاریخ را نیز روایت کنند تا نسل جدید بتواند با گذشته آشنا شود. او نبود یا کمبود آرشیو آثار سینمای کوردی را یکی از ضعف‌های مهم دانست و بر ضرورت ایجاد آرشیوهایی تأکید کرد که در آینده مورد استفاده دانشجویان و پژوهشگران قرار گیرد.

 

سینما؛ ابزاری برای معرفی هویت کوردی در اروپا

روند جواد اسماعیل، عکاس و فیلمساز ساکن آلمان، نیز گفت جشنواره‌های سینمایی نقش مهمی در معرفی زبان و فرهنگ کوردی دارند. به گفته او، استقبال مخاطبان در اروپا از برنامه‌های مرتبط با فرهنگ کوردی نشان‌دهنده توجه بیشتر به معرفی هویت و فرهنگ كوردهاست.

او افزود فیلم‌هایی از چهار بخش کوردستان در این برنامه‌ها حضور پیدا می‌کنند و در کنار نمایش آثار، نشست‌ها و کارگاه‌های آموزشی نیز برای فیلمسازان برگزار می‌شود.

 

نقش زنان در فیلمسازی پررنگ‌تر شده است

لیلا شکری‌الله، داور و مهمان جشنواره، نیز با اشاره به حضور چندباره خود در جشنواره فیلم سلیمانی گفت آثار و گروه‌های هنری حاضر در جشنواره، به‌ویژه گروهی از روژآوای کوردستان، توجه او را جلب کرده‌اند.

او در پایان بر اهمیت تداوم جشنواره‌های فیلم برای معرفی فرهنگ و هویت کوردی تأکید کرد و گفت زنان در این دوره از جشنواره حضوری پررنگ داشتند. به گفته او، زنان در جایگاه داور، کارگردان، هنرمند و بازیگر در جشنواره و فیلم‌ها مشارکت داشتند و این حضور در کنار مردان، نشانه‌ای مثبت و امیدوارکننده است.