درگیریها میلیونها کودک را دوباره در معرض بیماریهای قابل پیشگیری قرار دادهاند
میلیونها کودک در مناطق جنگزده همچنان از دریافت واکسنهای ضروری محروماند. سازمانهای بینالمللی هشدار میدهند که اگر دسترسی به این کودکان همچنان دشوار بماند، تلاشها برای مهار بیماریهای واگیردار با عقبگرد جدی روبهرو خواهد شد.
مرکز خبر– با وجود آنکه آمار واکسیناسیون کودکان در سال ۲۰۲۵ اندکی بهبود یافته است، هنوز میلیونها کودک از ابتداییترین محافظت در برابر بیماریهای قابل پیشگیری بیبهره هستند. ادامه درگیریهای مسلحانه، کاهش کمکهای مالی بینالمللی و بازگشت شیوع برخی بیماریهای واگیردار در نقاط مختلف جهان، از مهمترین عوامل این وضعیت به شمار میروند.
بر اساس تازهترین گزارش سازمان جهانی بهداشت و صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) که روز چهارشنبه ۱۵ ژوئیه منتشر شد، حدود ۹۰ درصد از نوزادان جهان، معادل نزدیک به ۱۱۶ میلیون کودک، در سال ۲۰۲۵ دستکم یک دوز از واکسن سهگانه دیفتری، کزاز و سیاهسرفه را دریافت کردهاند.
همچنین حدود ۸۵ درصد از این کودکان هر سه دوز توصیهشده این واکسن را کامل کردهاند؛ آماری که نشان میدهد پوشش واکسیناسیون جهانی هرچند اندک، اما رو به بهبود است.
با این حال، مسئولان سازمانهای بینالمللی تأکید میکنند که این پیشرفت بسیار شکننده است. به گفته آنان، بحرانهای فزایندهای که نظامهای سلامت، بهویژه در کشورهای درگیر جنگ و بیثباتی، با آن روبهرو هستند، میتواند دستاوردهای سالهای گذشته را بهراحتی از بین ببرد.
رئیس بخش ایمنسازی جهانی یونیسف نیز با توصیف وضعیت کنونی بهعنوان «بسیار شکننده» گفت که شمار کودکانی که تاکنون هیچ واکسنی دریافت نکردهاند، از ۱۴٫۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ به ۱۳٫۵ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. با این حال، این رقم هنوز حدود چهار میلیون نفر بیشتر از هدفی است که برای نصف شدن تعداد کودکان واکسینهنشده نسبت به سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۳۰ تعیین شده است.
او همچنین توضیح داد که بیش از نیمی از کودکان واکسینهنشده جهان در کشورهایی زندگی میکنند که درگیر جنگ یا بحرانهای امنیتی هستند؛ از جمله سوریه، یمن، سودان و فلسطین. این در حالی است که این کشورها تنها حدود یکسوم تولدهای جهان را به خود اختصاص میدهند. به گفته مسئولان حوزه سلامت، این آمار بهخوبی نشان میدهد که جنگ چگونه دسترسی دولتها و سازمانهای امدادی به کودکان و ارائه خدمات اولیه بهداشتی را با مشکل روبهرو کرده است.
البته چالشها تنها به جنگ محدود نمیشود. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که کاهش بودجههای بینالمللی، که از ابتدای سال ۲۰۲۵ آغاز شده، هنوز اثر کامل خود را در آمارها نشان نداده است؛ اما نگرانیهای جدی درباره آینده برنامههای واکسیناسیون در سال ۲۰۲۶، بهویژه در کشورهایی که وابستگی زیادی به کمکهای خارجی دارند، ایجاد کرده است.
مدیر بخش ایمنسازی، واکسنها و فرآوردههای زیستی سازمان جهانی بهداشت نیز هشدار داد که جهان اکنون با «شکافهای واقعی» در نظامهای واکسیناسیون روبهروست و احتمال میرود پیامدهای این وضعیت در ماههای آینده، همزمان با افزایش خطر شیوع بیماریهای واگیردار، بیش از پیش آشکار شود.
او افزود که این سازمان از هماکنون نشانههای کاهش پوشش واکسیناسیون را در قالب افزایش شیوع بیماریهایی مانند سرخک، دیفتری و وبا مشاهده کرده است؛ بیماریهایی که با واکسیناسیون بهراحتی قابل پیشگیری هستند.
کارشناسان بهداشت عمومی معتقدند ادامه جنگها، کمبود منابع مالی و دشواری دسترسی به مناطق آسیبدیده، همگی تهدیدی جدی برای تلاشهای جهانی در زمینه حفاظت از کودکان در برابر بیماریهای واگیردار محسوب میشوند. آنان هشدار میدهند که هرگونه وقفه یا عقبگرد در برنامههای واکسیناسیون ممکن است سالها دستاورد نظام سلامت جهانی را از بین ببرد.