مرکز خبر - سازمان‌های حقوق بشری و بشردوستانه هشدار داده‌اند که بحران آوارگی در سودان به بزرگ‌ترین بحران آوارگی در جهان تبدیل شده و با ورود جنگ به سال چهارم، وضعیت به‌طور مداوم بحرانی‌تر می‌شود. به گفته این نهادها، خشونت همچنان ادامه دارد و نقض حقوق بشر گسترش یافته، در حالی که میلیون‌ها غیرنظامی با شرایط انسانی بسیار دشوار و فروپاشی خدمات اساسی روبه‌رو هستند و چشم‌اندازی برای پایان بحران دیده نمی‌شود.

ماری هلن ورنی، نماینده کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در سودان، در گفت‌وگویی ویدیویی از خارطوم با خبرنگاران در ژنو اعلام کرد که درگیری‌ها در بخش‌های وسیعی از سودان همچنان شدید است و کشور وارد چهارمین سال جنگ شده است.

او گفت ادامه جنگ باعث موج‌های تازه آوارگی شده و رنج روزمره میلیون‌ها نفر را طولانی‌تر کرده است، بدون اینکه افق روشنی برای پایان بحران وجود داشته باشد. به گفته او، سودان اکنون با بزرگ‌ترین بحران آوارگی جهان و یکی از شدیدترین بحران‌های انسانی در زمینه حفاظت از غیرنظامیان مواجه است.

بر اساس آمار ارائه‌شده، حدود ۱۴ میلیون نفر از آغاز جنگ در آوریل ۲۰۲۳ مجبور به فرار شده‌اند؛ از این میان، ۹ میلیون نفر در داخل کشور آواره هستند و ۴.۴ میلیون نفر به کشورهای همسایه گریخته‌اند. در نتیجه، امروز از هر چهار سودانی، یک نفر آواره است.

او همچنین تأکید کرد که خشونت در بخش‌های گسترده‌ای از دارفور، کردفان و ایالت نیل آبی ادامه دارد. افزایش حملات هوایی و استفاده از پهپادها در ماه‌های اخیر نیز باعث تشدید فرار مردم شده است. علاوه بر این، نقض حقوق بشر از جمله خشونت جنسی مرتبط با جنگ، سربازگیری اجباری، بازداشت‌های خودسرانه و کشتارهای گسترده همچنان ادامه دارد.

در مورد وضعیت زنان، او گفت زنان به‌ویژه هنگام عبور از مناطق ناامن به‌طور فزاینده‌ای در معرض خشونت جنسی، سوءاستفاده و بهره‌کشی قرار دارند. همچنین بازماندگان خشونت جنسیتی با موانع جدی برای گزارش موارد و دسترسی به خدمات پزشکی، روانی و حقوقی مواجه‌اند؛ مسئله‌ای که چرخه خشونت و کم‌گزارش‌دهی را تشدید می‌کند.

به گفته او، فروپاشی نظام سلامت، دستگاه‌های قضایی و نهادهای اجرای قانون، فضایی از مصونیت گسترده برای عاملان خشونت ایجاد کرده است.

او همچنین به وضعیت کودکان اشاره کرد و گفت میلیون‌ها کودک دوران کودکی خود را در شرایط آوارگی سپری کرده‌اند؛ موضوعی که پیامدهای بلندمدتی برای آینده آنان دارد. بسیاری از این کودکان یا به‌طور محدود به آموزش دسترسی داشته‌اند یا کاملاً از تحصیل محروم مانده‌اند.

وی افزود بیش از ۵۸ هزار کودک پس از جدایی از خانواده‌هایشان در جریان فرار، به‌تنهایی به کشورهای همسایه رسیده‌اند؛ بسیاری از آنان با جراحات و آسیب‌های شدید روانی مواجه بوده‌اند.

کمیساریای عالی پناهندگان همچنین اعلام کرد تعداد سودانی‌هایی که مسیر خطرناک عبور از لیبی به سمت اروپا را طی می‌کنند افزایش یافته است. تنها در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بیش از ۱۴ هزار سودانی به اروپا رسیده‌اند؛ رقمی که نشان‌دهنده افزایش ۲۳۲ درصدی از آغاز جنگ است. این نهاد تأکید کرد این مهاجرت‌ها انتخابی نیست، بلکه نتیجه نبود چشم‌انداز صلح و ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه در داخل سودان و حتی خارج از آن است.

 

کمبود مواد غذایی

نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در سودان نیز در همین نشست خبری نسبت به پیامدهای ادامه درگیری‌ها ابراز نگرانی کرد؛ پیامدهایی که ممکن است در اواخر سال ۲۰۲۶ باعث کاهش بیشتر ذخایر غذایی شود.

او هشدار داد خطر قحطی همچنان در برخی مناطق بحرانی سودان وجود دارد. خارطوم، پایتخت کشور، پیش از جنگ دومین تولیدکننده بزرگ سبزیجات و میوه بود و بسیاری از مزارع و کشتارگاه‌ها نیز در این شهر قرار داشتند، اما اکنون بخش زیادی از آن‌ها در اثر جنگ نابود شده‌اند.

در پایان، نماینده سازمان جهانی بهداشت در سودان اعلام کرد که طی سه سال گذشته بیش از ۲۰۰ حمله به مراکز درمانی در این کشور ثبت شده که در نتیجه آن ۲۰۵۲ نفر جان خود را از دست داده‌اند.