مركز خبر- دانشجویان غیربومی دانشگاه گلستان در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید با افزایش چشمگیر هزینه خوابگاه‌های خودگردان و محدودیت گزینه‌های اسکان مواجه‌اند؛ شرایطی که به گفته شماری از دانشجویان، هزینه اقامت را به یکی از سنگین‌ترین بخش‌های هزینه تحصیل تبدیل کرده و ادامه تحصیل را برای دانشجویان کم‌برخوردار دشوارتر کرده است.

دانشگاه گلستان، با وجود دولتی‌بودن، فاقد خوابگاه دولتی است و دانشجویانی که به محل اسکان نیاز دارند، ناچارند از خوابگاه‌های خودگردان و مراکز اقامتی تحت نظارت یا معرفی دانشگاه استفاده کنند. این وضعیت البته مسئله‌ای تازه نیست و طی سال‌های گذشته نیز نبود خوابگاه دولتی و هزینه بالای اسکان، از جمله موضوعات مورد اعتراض دانشجویان این دانشگاه بوده است.

 

اما آنچه اکنون نگرانی‌ها را تشدید کرده، افزایش قابل‌توجه هزینه خوابگاه‌هاست. بر اساس گزارش‌ها و روایت‌های منتشرشده از سوی دانشجویان، هزینه خوابگاه‌های دخترانه که در نیمسال گذشته حدود ۹ میلیون تومان بوده، برای سال تحصیلی جدید به حدود ۱۸ تا ۲۰ میلیون تومان برای یک ترم رسیده است؛ رقمی که تقریباً دو برابر هزینه پیشین است.

دانشجویان می‌گویند این افزایش هزینه با ارتقای متناسب کیفیت خدمات و امکانات همراه نبوده و در برخی خوابگاه‌ها همچنان مشکلاتی از جمله تراکم بالای اتاق‌ها، وضعیت نامناسب بهداشتی و کیفیت پایین امکانات وجود دارد.

در واقع، دانشجویی که از شهری دیگر برای تحصیل به گرگان می‌آید، پیش از آنکه با مسئله شهریه یا هزینه‌های آموزشی مواجه شود، باید برای ابتدایی‌ترین نیاز خود، یعنی محل زندگی، هزینه‌ای سنگین پرداخت کند. در شرایطی که بخش قابل‌توجهی از خانواده‌ها با افزایش هزینه‌های زندگی، اجاره مسکن و کاهش قدرت خرید مواجه‌اند، دو برابرشدن هزینه خوابگاه می‌تواند برای بسیاری از دانشجویان به معنای قرارگرفتن در برابر یک انتخاب اجباری باشد: پرداخت هزینه‌ای خارج از توان خانواده، پذیرش شرایط نامناسب اسکان یا حتی صرف‌نظرکردن از ادامه تحصیل.

 

اعتراض دانشجویان تنها به افزایش هزینه‌های امسال محدود نمی‌شود. برخی از آنان می‌گویند در نیمسال گذشته، هم‌زمان با مجازی‌شدن کلاس‌ها، عملاً از خوابگاه استفاده نکرده‌اند، اما هزینه کامل اسکان از آنان دریافت شده و بازپرداخت یا تخفیف متناسبی برای مدت عدم استفاده در نظر گرفته نشده است. این ادعا نیز تاکنون به‌طور رسمی از سوی دانشگاه گلستان تأیید یا رد نشده است.

از سوی دیگر، نبود خوابگاه دولتی باعث شده بخش مهمی از مسئولیت تأمین مسکن دانشجویان به بازار خوابگاه‌های خودگردان منتقل شود؛ بازاری که هزینه‌های آن مستقیماً بر دوش دانشجو و خانواده او قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی، «دولتی‌بودن» دانشگاه لزوماً به معنای برخورداری دانشجو از هزینه‌های قابل‌تحمل برای ادامه تحصیل نیست.

مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که هزینه مسکن از یک هزینه جانبی به عاملی تعیین‌کننده در تصمیم دانشجو برای ماندن یا نماندن در دانشگاه تبدیل شود. دانشجویی که برای تحصیل پذیرفته شده، اگر به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه خوابگاه یا اجاره مسکن مجبور به ترک تحصیل شود، عملاً بخشی از مسیر آموزش عالی را نه بر اساس توان علمی، بلکه بر اساس توان اقتصادی طی کرده است.

این وضعیت، پرسش مهمی را پیش روی مسئولان دانشگاه و نهادهای متولی آموزش عالی قرار می‌دهد: دانشجویانی که توان پرداخت سالانه هزینه‌های سنگین اسکان را ندارند، در دانشگاه گلستان چه گزینه‌ای برای ادامه تحصیل دارند؟

دانشجویان اکنون خواهان توضیح شفاف درباره نحوه تعیین هزینه خوابگاه‌ها، علت افزایش چشمگیر مبالغ، کیفیت خدمات ارائه‌شده، وضعیت هزینه‌های دریافت‌شده در دوره آموزش مجازی و برنامه دانشگاه برای حمایت از دانشجویان کم‌برخوردار هستند.

مسئله خوابگاه را نمی‌توان صرفاً یک موضوع رفاهی یا خدماتی دانست. برای دانشجوی غیربومی، خوابگاه بخشی از امکان تحصیل است. وقتی دسترسی به محل اقامت مناسب به توان پرداخت مبالغ سنگین وابسته شود، هزینه مسکن می‌تواند به سدی واقعی در برابر ادامه تحصیل تبدیل شود.

در دانشگاهی که سال‌هاست دانشجویان آن با نبود خوابگاه دولتی روبه‌رو هستند، افزایش شدید هزینه خوابگاه‌های خودگردان بدون ارائه راهکاری روشن برای دانشجویان کم‌برخوردار، تنها یک افزایش قیمت نیست؛ بلکه نشانه‌ای از شکافی است که میان حق دسترسی به آموزش عالی و توان اقتصادی برای ماندن در دانشگاه در حال عمیق‌ترشدن است.

اکنون پرسش اصلی این است: دانشجویی که توان پرداخت ۱۸ تا ۲۰ میلیون تومان برای یک ترم خوابگاه را ندارد، باید میان تحصیل و تأمین هزینه زندگی کدام‌یک را انتخاب کند؟ و اگر قرار است آموزش عالی فرصتی برابر برای همه باشد، مسئولیت فراهم‌کردن حداقل شرایط لازم برای ماندن دانشجو در دانشگاه بر عهده چه نهادی است؟