بقایای جنگ، تهدیدی دائمی برای بازگشت آوارگان سوری

دیده‌بان حقوق بشر سوریه اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۴ تاکنون صدها غیرنظامی، در اثر انفجار مین‌ها و دیگر بقایای جنگ کشته شده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که بقایای جنگ به تهدیدی دائمی و روزمره برای زندگی مردم، تبدیل شده‌اند.

مرکز خبر  افزایش شمار قربانیان بقایای جنگ نشان‌دهنده ابعاد فاجعه‌ای است که سال‌ها جنگ در سوریه بر جای گذاشته است. مین‌ها و مهمات باقی‌مانده از جنگ همچنان در مناطق مسکونی، زمین‌های کشاورزی و جاده‌ها پراکنده‌اند. در حالی که هزاران سوری تلاش می‌کنند زندگی عادی خود را از سر بگیرند و به خانه‌ها و زمین‌هایشان بازگردند، این مواد انفجاری همچنان جان انسان‌ها را می‌گیرند؛ به‌ویژه کودکان که از آسیب‌پذیرترین قربانیان این حوادث هستند.

این وضعیت در شرایطی ادامه دارد که امکانات مین‌زدایی محدود است و اقدامات کافی برای کاهش خطر این مواد انفجاری انجام نشده است. افزون بر تلفات انسانی، این بحران پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گسترده و بلندمدتی نیز برای جوامع محلی به همراه دارد.

بر اساس آمار منتشرشده از سوی دیده‌بان حقوق بشر سوریه، از زمان سقوط حکومت پیشین در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون، ۸۷۳ غیرنظامی در اثر انفجار بقایای جنگ جان خود را از دست داده‌اند. از این تعداد، ۵۴۴ نفر مرد، ۲۷۵ نفر کودک و ۵۴ نفر زن بوده‌اند.

این نهاد همچنین اعلام کرد که از زمان سقوط حکومت تا پایان سال ۲۰۲۴، ۸۰ غیرنظامی بر اثر انفجار مین‌ها و مهمات منفجرنشده کشته شدند که شامل ۶۲ مرد، ۱۲ کودک و ۶ زن بودند.

در سال ۲۰۲۵ شمار قربانیان به ۵۹۹ نفر رسید؛ آماری که شامل ۳۶۶ مرد، ۱۹۲ کودک و ۴۱ زن است. این آمار به‌روشنی نشان می‌دهد که با وجود پایان درگیری‌ها در بسیاری از مناطق، خطر همچنان پابرجاست و قربانیان همچنان افزایش می‌یابند.

دیده‌بان حقوق بشر سوریه افزود که از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون نیز ۱۹۴ غیرنظامی در اثر انفجار بقایای جنگ کشته شده‌اند؛ از جمله ۱۱۶ مرد، ۷۱ کودک و ۷ زن.

به گفته این نهاد، این آمار نشان می‌دهد که مین‌ها و مهمات منفجرنشده همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدهای انسانی و امنیتی در سوریه هستند. این مواد انفجاری نه‌تنها جان مردم را می‌گیرند و موجب جراحت غیرنظامیان می‌شوند، بلکه روند بازسازی، بهبود شرایط زندگی و بازگشت ثبات به مناطق آسیب‌دیده را نیز با مشکل روبه‌رو می‌کنند.

دیده‌بان حقوق بشر سوریه بر ضرورت گسترش برنامه‌های مین‌زدایی، تسریع عملیات شناسایی و پاکسازی مناطق آلوده و افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات مین‌ها و مهمات منفجرنشده تأکید کرده است؛ به‌ویژه در میان کودکان و ساکنان مناطق روستایی.

این نهاد همچنین خواستار ادامه ثبت و مستندسازی قربانیان و موارد نقض حقوق مرتبط با بقایای جنگ و تدوین برنامه‌های جامع ملی و بین‌المللی برای مقابله با پیامدهای آن شده است؛ برنامه‌هایی که بتوانند امنیت غیرنظامیان را تضمین کرده و زمینه بازگشت امن ساکنان و بازسازی مناطق آسیب‌دیده را فراهم کنند.