بهرسمیت شناختن یپژ؛ گامی ضروری برای سوریه دموکراتیک
روکسان محمد، سخنگوی یگانهای حفاظت زنان (یپژ)، گفت یپژ نیرویی است که نماینده هویت همه زنان است و در جامعه از مشروعیت اخلاقی، عاطفی و فکری برخوردار است؛ او تأکید کرد این بزرگترین دستاورد آنهاست.
رونیدا حاجی
حسکه- در طول دهههای گذشته، زنان با شکلهای گوناگون و تکرارشوندهای از خشونت روبهرو بودهاند؛ آن هم در چارچوب نظمی جهانی که ذهنیتی مردسالار و اقتدارگرا بر آن حاکم است. در چنین شرایطی، مراکز تصمیمگیری هنوز هم زنان را بهعنوان حاشیهای در زندگی عمومی میبینند، انسانیت و حق آنها برای داشتن هویت و حضور را نادیده میگیرند و به این ترتیب، سیاستهای حذف و بهحاشیهراندن را ادامه میدهند.
روکسان محمد، سخنگوی یگانهای مدافع زن (یپژ)، در گفتوگو با خبرگزاری ما توضیح داد که مسئله آزادی زنان، موضوعی همگانی است: «در سوریه، پس از سالها مبارزه زنان، بهویژه بعد از آغاز انقلاب روژاوا در سال ۲۰۱۲، حضور زنان پررنگتر شده است. این موضوع بهطور خاص در روژاوا دیده میشود؛ جایی که جنبش زنان مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. زنان خود را سازماندهی کردند، نهادهای خود را ساختند، به دانش و آگاهی مجهز شدند، جایگاهشان را در نیروهای نظامی تقویت کردند، روند سازماندهی جامعه را رهبری کردند و به محور اصلی انقلاب تبدیل شدند.»
«نظام موجود به مسائل زنان رسیدگی نمیکند»
او همچنین گفت بحرانها و مشکلات خاورمیانه به دور شدن از مسیر طبیعی و حذف زنان از عرصههای مختلف زندگی برمیگردد: «اگر بخواهیم جامعه و زندگی را درست بفهمیم، باید از نگاه زنان به آن نگاه کنیم. بسیاری از بحرانهای جهانی مثل کمبود آب، مشکلات زیستمحیطی، جنگها و بحرانهای اقتصادی، ریشه در حذف تاریخی زنان دارند. در عین حال، زنان در موقعیتی هستند که میتوانند این بحرانها را حل کنند، چون نگاه و شیوه عمل آنها متفاوت و نزدیکتر به طبیعت است و نقش اساسی در سازماندهی جامعه دارند.»
او افزود در سوریه نوعی ذهنیت ضدزن نهادینه شده است: «این طرز فکر، زنان را به حاشیه میراند و میگوید آنها نمیتوانند در حکومت نقش داشته باشند یا در تصمیمگیریها مشارکت کنند. همچنین نظام موجود بهصورت طبیعی و علمی به مسائل زنان نمیپردازد.»
«زنان با مبارزه خود دیوارهای قدرت را فرو میریزند»
روکسان محمد درباره مبارزه و سازماندهی زنان در روژاوا گفت هدف اصلی بازگرداندن همهچیز به اصل خود است: «در روژاوا، با این انقلاب، این باور را شکستیم که زنان حق تصمیمگیری یا حضور ندارند. در واقع، زنان عامل اصلی موفقیت این نظام هستند، چون همهچیز دچار انحراف شده بود؛ از نظام و طبیعت گرفته تا جامعه، اقتصاد و حتی ارتش.»
او ادامه داد: «با نقشآفرینی زنان، زندگی در روژاوا دوباره به مسیر طبیعی خود بازگشت. ما خود را سازماندهی کردیم، در حوزه دانش پیشرفت کردیم و شخصیت زن را بازسازی کردیم. با تکیه بر علم زنان (ژنئولوژی)، زنان توانستهاند همهچیز را به جایگاه واقعی خود برگردانند و در همه عرصهها تحول ایجاد کنند.»
به گفته او، مبارزه زنان در روژاوا تا امروز «بزرگ بوده، اما کافی نیست»: «هرچه مبارزه ما بیشتر میشود، حملات هم بیشتر میشود. دولت از این مبارزه میترسد. نظامهای اقتدارگرا مثل یک دژ عمل میکنند و زنان با مبارزه و سازماندهی اجتماعی، دیوارهای این دژ را فرو میریزند. این مبارزه پایانی ندارد؛ تا زمانی که انسان زنده است، ادامه خواهد داشت.»
او تأکید کرد که جنگها و نظامهای قدرت، هم ساختارهایی را که زنان ساختهاند هدف قرار میدهند و هم فرهنگ، هویت و سازمان اجتماعیای را که آنها ایجاد کردهاند.
یپژ؛ الگویی اخلاقی و انسانی
در ۲۶ آوریل، پلتفرم مشترک جنبشها و سازمانهای زنان، کارزاری برای حمایت از یپژ راهاندازی کرد. این کارزار اهمیت زیادی دارد، چون حمایت از یپژ فقط به رسمی شدن آن در وزارت دفاع سوریه یا تثبیت جایگاه زنان در قانون اساسی محدود نمیشود؛ بلکه یپژ برای زنان یک الگو و نماد فرهنگ اخلاقی، انسانی و هویتی است.
او تأکید کرد یپژ فقط یک نیروی نظامی با چند صد یا چند هزار عضو نیست، بلکه «یک جامعه، یک سازمان و یک نظام کامل است. مهم است که بدانیم چگونه میتوان هویت زنان را در قانون اساسی سوریه تضمین کرد؛ چرا که مبارزه ما بر همین پایه شکل گرفته است.»
«پذیرش یپژ از سوی جامعه، بزرگترین دستاورد است»
روکسان محمد در پایان بر اهمیت وحدت و ادامه مبارزه تأکید کرد: «ما یک نیروی سازمانیافته هستیم و جامعه ما را پذیرفته و از ما حمایت میکند؛ این بزرگترین دستاورد ماست. ما احترام مردم و منطقهمان را به دست آوردهایم، اما برای حفاظت از مسیرمان، شهدا و مردممان، باید در سوریه به رسمیت شناخته شویم. این حق ماست و برای ساختن سوریهای دموکراتیک و رسیدن به صلح و ثبات، این نیرو باید به رسمیت شناخته شود.»