بازگشت آوارگان؛ نتیجه تلاشهای دیپلماتیک اداره خودمدیریتی
گلیخان صوفی، ریاست مشترک شورای شهر تل تمر، اعلام کرد برای ثبت و ارزیابی خسارتهایی که به روستاها و خانهها وارد شده، کمیتهای جهت پیگیری بازگشت آوارگان سرکانی و تل تمر تشکیل شده است.
سورگل شیخو
تل تمر – در ۹ اکتبر ۲۰۱۹، ارتش ترکیه و گروههای همپیمانش به شهر سرکانی حمله کردند. در پی این حملهها، بیش از ۷۰ هزار غیرنظامی آواره شدند و برخی از آنها در دوران آوارگی، در حالی که آرزوی بازگشت به خانههایشان را داشتند، جان باختند.
با نزدیک شدن نیروهای ترکیه به تل تمر و زرگان، دهها روستا در این مناطق به خط مقدم جنگ تبدیل شدند. این روستاها از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، یعنی حدود ۶ سال، بهطور مداوم هدف حملات زمینی و هوایی، از جمله با پهپاد و سلاحهای سنگین، قرار داشتند.
در نتیجه این شرایط، زمینهای کشاورزی رها شدند یا به آتش کشیده شدند. همچنین بسیاری از گلولهها و مهمات منفجرنشده در روستاها و مزارع باقی ماندهاند که همچنان جان غیرنظامیان را تهدید میکند.
بند مهم توافق ۲۹ ژانویه
یکی از مهمترین مفاد توافق ۲۹ ژانویه میان نیروهای دموکراتیک سوریه (هسد) و دولت دمشق، فراهم کردن شرایط بازگشت همه آوارگان به شهرها و روستاهایشان و تضمین امنیت آنها از سوی دولت موقت است. شهرهایی مانند سرکانی، گریسپی و عفرین نیز شامل این توافق هستند.
گلیخان صوفی، ریاست مشترک شورای شهر تل تمر، درباره اهمیت این موضوع و نقش کمیته تشکیلشده در تأمین بازگشت امن آوارگان توضیح داد.
آغاز ثبتنام آوارگان برای بازگشت
او گفت جاده تل تمر به سرکانی باز شده، اما بهدلیل ناامنی، هنوز قابل استفاده برای غیرنظامیان نیست: «این مسیر و اطراف آن مینگذاری شده و مردم نمیتوانند از آن عبور کنند. به همین دلیل، برای برنامهریزی یک بازگشت امن، با همکاری کمیته امور آوارگان، دو کمیته در تل تمر و زرگان تشکیل شد. کمیته تل تمر روی وضعیت ۶۰ روستا کار میکند؛ ۲۴ روستا در خط درگیری هستند و ۳۶ روستا در اشغال قرار دارند. هنوز آمار نهایی بازگشت مشخص نشده، اما خانوادهها با اشتیاق در حال ثبتنام هستند.»
نگرانیها و مسئولیت دولت موقت
او درباره موانع بازگشت گفت: «مهمترین نگرانی آوارگان، ادامه حضور نیروهای ترکیه و گروههای وابسته به آنهاست که امنیتشان را تهدید میکند. تأمین امنیت بازگشت، بر عهده دولت موقت است. آوارگان باید بتوانند بدون مانع به خانه و زمین خود برگردند و نباید افراد دیگری در خانههایشان ساکن باشند. اینها خواستههایی است که میخواهیم به گوش مسئولان برسانیم.»
نیاز به کمک و پاکسازی مینها
گلیخان صوفی افزود: «هنگام ثبتنام، خسارت واردشده به اموال مردم هم ثبت میشود. اما کمک به بازسازی خانهها وظیفه نهادهای بشردوستانه بینالمللی است. همچنین باید تیمهای مهندسی برای پاکسازی مینها و مهمات باقیمانده به منطقه اعزام شوند تا مردم بتوانند با خیال راحت برگردند و زندگی خود را از نو بسازند.»
خواست آوارگان کورد
او تأکید کرد: «ما از دولت موقت خواستهایم نیروهای ترکیه و پایگاههای نظامیشان را از سرکانی خارج کند. حضور آنها تهدیدی جدی برای هویت و امنیت مردم، بهویژه کوردها و آوارگان بازگشتی است. آوارگان میخواهند نگرانیهایشان را به مظلوم عبدی و مسئولان مرتبط منتقل کنند. زیرا در سالهای گذشته، بسیاری از کوردها بهدلیل هویتشان کشته شدهاند و موارد زیادی از نقض حقوق در مناطق اشغالی رخ داده است.»
کندی روند بازگشت و توقف کمکها
او همچنین به وضعیت دشوار آوارگان در اردوگاهها اشاره کرد: «کمکهای بشردوستانه به اردوگاهها متوقف شده و این فشار بیشتری بر آوارگان وارد کرده است. در حالی که بحث بازگشت آنها مطرح است، روند کار بسیار کند پیش میرود. لازم است هسد و دولت موقت سرعت عمل بیشتری داشته باشند. آوارگان منتظر بازگشتی امن هستند و پس از آن، اردوگاهها (سرکانی، واشوکانی و نوروز) تخلیه خواهند شد.»
نتیجه تلاشهای دیپلماتیک اداره خودگردان
در پایان، گلیخان صوفی گفت: «بازگشت آوارگان عفرین و سرکانی نتیجه تلاشهای دیپلماتیک مداوم اداره خودگردان است. اگر امروز امکان بازگشت امن فراهم شده، این یک دستاورد مهم بهشمار میرود. این واقعیت باید دیده و پذیرفته شود، چون برای آن تلاش زیادی صورت گرفته است. اداره خودگردان همواره تأکید کرده که مردمش را در آوارگی رها نخواهد کرد و بازگشت امن آنها را تضمین میکند.»