از کابل تا مشهد؛ زنان افغانستانی میان سرکوب طالبان و بازداشت در ایران
همزمان با تشدید بازداشت زنان و فعالان مدنی توسط طالبان در افغانستان، شماری از دانشجویان زن افغانستانی در مشهد که در اعتراض به این سرکوبها تجمع کرده بودند، با مداخله نیروهای بسیج بازداشت شدند.
مرکز خبر- بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی رسانههای افغانستانی و منابع آگاه در میان مهاجران افغانستانی، این تجمع عصر روز جمعه ۲۲ خردادماه در منطقه گلشهر مشهد برگزار شد. شرکتکنندگان در این گردهمایی با سر دادن شعارها و در دست داشتن پلاکاردهایی، نسبت به بازداشت زنان، فعالان مدنی و معترضان توسط حکومت طالبان اعتراض کردند.
این تجمع در شرایطی برگزار شد که طی هفتههای اخیر گزارشهای متعددی از بازداشت زنان، محدودیتهای بیشتر بر فعالیتهای اجتماعی و مدنی و تشدید فشارها بر معترضان در افغانستان منتشر شده است.
فعالان حقوق زنان میگویند طالبان طی سالهای گذشته بهصورت مستمر عرصه عمومی را بر زنان تنگتر کرده و با محروم کردن آنان از حق تحصیل، اشتغال، سفر و مشارکت سیاسی، یکی از گستردهترین نظامهای تبعیض جنسیتی را در جهان ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، بازداشت زنان معترض و فعالان مدنی نگرانیهای تازهای را درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان برانگیخته است.
دانشجویان زن افغانستانی حاضر در تجمع مشهد نیز با هدف همبستگی با زنان معترض در افغانستان و اعتراض به سیاستهای سرکوبگرانه طالبان گردهم آمده بودند.
گزارشها از برخورد خشونتآمیز با معترضان
بر پایه گزارشهای منتشرشده، نیروهای بسیج با حضور در محل تجمع اقدام به متفرق کردن معترضان کردهاند. منابع مطلع در میان مهاجران افغانستانی گفتهاند که در جریان این اقدام، تعدادی از شرکتکنندگان با خشونت بازداشت شده و برخی نیز مورد ضربوشتم قرار گرفتهاند.
تا زمان تنظیم این گزارش، آمار دقیقی از شمار بازداشتشدگان منتشر نشده و همچنین اطلاعات روشنی درباره محل نگهداری، وضعیت حقوقی و شرایط آنان در دسترس نیست.
این موضوع نگرانی خانوادهها، فعالان حقوق بشر و جامعه مهاجران افغانستانی را افزایش داده است؛ بهویژه آنکه بسیاری از بازداشتشدگان را دانشجویان و زنان جوان تشکیل میدهند.
محدودیت بر حق تجمع مهاجران افغانستانی
بازداشت این دانشجویان در حالی صورت گرفته که دو روز پیش از آن نیز گروهی از زنان افغانستانی مقابل سفارت افغانستان در تهران در اعتراض به بازداشت زنان توسط طالبان تجمع کرده بودند.
همزمان با این اعتراضات، اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد که اتباع افغانستانی بدون دریافت مجوز و هماهنگی قبلی اجازه برگزاری تجمعات اعتراضی را ندارند.
این موضعگیری با واکنش و انتقاد شماری از فعالان حقوق بشر و مدافعان حقوق پناهجویان همراه شده است. منتقدان میگویند مهاجران و پناهجویان نیز باید از حق بیان مسالمتآمیز دیدگاهها و اعتراض به نقض حقوق بشر در کشور خود برخوردار باشند.
زنان افغانستانی؛ قربانیان دوگانه سرکوب و تبعید
آنچه در مشهد رخ داد، بازتاب وضعیت دشوار هزاران زن افغانستانی است که از یک سو از سرکوب طالبان گریختهاند و از سوی دیگر با محدودیتها و ناامنیهای مختلف در کشورهای میزبان مواجه هستند.
به گفته این فعالان، زنانی که برای اعتراض به بازداشت و سرکوب هموطنان خود گردهم آمده بودند، اکنون خود با بازداشت و بیخبری از وضعیتشان روبهرو شدهاند؛ وضعیتی که نگرانیها درباره آینده آزادیهای مدنی و حق اعتراض مسالمتآمیز را بیش از پیش افزایش داده است.
نهادهای حقوق بشری تاکنون خواستار روشن شدن وضعیت بازداشتشدگان، دسترسی آنان به وکیل و اطلاع خانوادهها از محل نگهداریشان شدهاند. در عین حال، فعالان مدنی تأکید میکنند که سرکوب اعتراض به نقض حقوق زنان در افغانستان نمیتواند صدای اعتراض علیه سیاستهای طالبان را خاموش کند.