ائتلاف «نادا» نسبت به وخامت اوضاع کارگران، بهویژه زنان، در روز جهانی کارگر هشدار داد
ائتلاف زنان دموکراتیک در خاورمیانه و شمال آفریقا، «نادا»، نسبت به بدتر شدن سریع شرایط کار و زندگی هشدار داده و اعلام کرده است که سیاستهای اقتصادی موجود و درگیریهای مسلحانه، باعث افزایش آسیبپذیری اجتماعی و عمیقتر شدن شکاف میان طبقه کارگر شدهاند.
مرکز خبر- روز جهانی کارگر در شرایطی فرا میرسد که منطقه با وضعیت بسیار پیچیدهای روبهروست؛ بحرانهای اقتصادی با جنگهای طولانی درهم آمیختهاند و تأثیر مستقیمی بر زندگی کارگران در خاورمیانه و شمال آفریقا، بهویژه زنان، گذاشتهاند.
به مناسبت اول مه، روز جهانی کارگر، ائتلاف زنان دموکراتیک در خاورمیانه و شمال آفریقا، «نادا»، بیانیهای منتشر کرده که در آن به وخامت سریع وضعیت کارگران، بهخصوص زنان، پرداخته است. در این بیانیه آمده که جنگهای ادامهدار و سیاستهای اقتصادی رایج، شرایط کارگران را شکنندهتر کرده و شکافهای اجتماعی را عمیقتر ساختهاند.
در این بیانیه که امروز منتشر شد، تأکید شده است که اول مه، که معمولاً روزی برای قدردانی از دستاوردهای کارگران است، امسال در فضایی بسیار دشوار فرا رسیده است: «امروز با واقعیتی روبهرو هستیم که نشان میدهد رنج طبقه کارگر، بهویژه زنان، بهخصوص در بخش غیررسمی، رو به افزایش است؛ آن هم زیر فشار جنگهای ویرانگر، سیاستهای سرمایهداری سودمحور و نظامهایی که انسان را فقط بهعنوان عددی در معادلات سود و استثمار میبینند.»
بر اساس این بیانیه، کارگران در غزه، یمن، سودان، لبنان، سوریه، عراق، لیبی و دیگر مناطق درگیر، بیشترین آسیب را از جنگها دیدهاند. این جنگها نهتنها زیرساختها و خانهها را ویران کردهاند، بلکه منابع درآمد را از بین برده، کارخانهها را تعطیل کرده و بسیاری از زنان را وادار کردهاند بدون هیچ حمایت اجتماعی، مسئولیت تأمین خانواده را بر عهده بگیرند.
در ادامه آمده است که زنان کارگر در این مناطق با شرایط بسیار سختی از بیکاری اجباری و نبود امنیت شغلی گرفته تا کمبود خدمات اولیه روبهرو هستند. این وضعیت، آنها را مستقیماً در معرض فقر و پیامدهای اجتماعی آن قرار داده است.
حتی در کشورهایی که جنگی در جریان نیست، زنان کارگر با مشکلاتی مانند دستمزد پایین و نبود حقوق اساسی مانند مرخصی زایمان، بیمه درمانی و حمایت در برابر اخراج ناگهانی مواجهاند. همچنین در بسیاری از بخشها مانند کشاورزی، صنعت و خدمات، محیطهای کاری ناایمن وجود دارد که در آنها استثمار و آزار افزایش یافته است. در عین حال، زنان علاوه بر کار بیرون، بار کارهای خانگی بدون دستمزد را هم به دوش میکشند.
تأثیر مستقیم بر بخشهای تولیدی
در این بیانیه آمده که زنان شاغل در بخشهای کشاورزی، توسعهای و صنعتی از جمله بیشترین آسیبدیدگان بودهاند. تخریب زمینهای کشاورزی و آوارگی کشاورزان باعث خسارتهای گسترده شده و تعطیلی نهادهای توسعهای و توقف پروژهها، هزاران شغل را از بین برده است. در بخش صنعت نیز غارت کارخانهها و توقف تولید، بسیاری از کارگران را بیکار یا مجبور به مهاجرت کرده است.
به گفته بیانیه، این وضعیت، نتیجه سیاستهایی مانند خصوصیسازی، تقویت انحصار و کاهش نظارت بر بازارهاست که باعث افزایش قیمتها و کاهش ارزش واقعی دستمزدها شدهاند. همچنین تضعیف نظامهای تأمین اجتماعی و خصوصیسازی خدماتی مثل بهداشت و آموزش، فشار بیشتری بر خانوادههای کارگر، بهویژه زنان، وارد کرده است.
در بخش دیگری از بیانیه به عقبگرد جهانی در حقوق زنان اشاره شده و آمده است که رشد جریانهای محافظهکار و دینی در برخی کشورها، به محدود شدن دستاوردهای زنان و تقویت نگاه مردسالارانه انجامیده است. همچنین کاهش خدمات مرتبط با سلامت و حقوق جسمی و جنسی، بر کرامت و حق انتخاب زنان درباره بدنشان تأثیر گذاشته است.
زنانه شدن فقر و نبود سیاستهای جنسیتی
این بیانیه میگوید پدیده «زنانه شدن فقر» در منطقه در حال گسترش است؛ به این معنا که زنان بیش از دیگران از بیکاری، تبعیض در دستمزد و دشواری دسترسی به خدمات عمومی آسیب میبینند. علاوه بر این، بخش بزرگی از کارهای مراقبتی بدون دستمزد بر عهده زنان است، اما این نقش در سیاستهای اقتصادی به رسمیت شناخته نمیشود.
همچنین تأکید شده که نبود توجه به مسائل جنسیتی در تدوین بودجههای دولتی، باعث میشود سیاستهای عمومی بهجای کاهش نابرابری، آن را تکرار کنند.
در پایان، این ائتلاف خواستار مقابله با سیاستهای انحصارگر، کاهش نفوذ شرکتهای بزرگ، توقف جنگها، حمایت از حقوق زنان و اصلاح قوانین بر پایه برابری شده است. همچنین بر ضرورت گسترش خدمات بهداشتی ایمن، تحقق عدالت اجتماعی، بهبود شرایط کار، برابری دستمزدها، بهرسمیت شناختن کار بدون دستمزد و وارد کردن نگاه جنسیتی در سیاستگذاریها تأکید کرده است.
ائتلاف «نادا» در پایان از جنبشهای زنان، اتحادیهها، نهادهای حقوق بشری و نیروهای مدنی خواسته است برای دفاع از حقوق کارگران متحد شوند و تأکید کرده که مبارزه برای حقوق زنان، با مبارزه طبقاتی علیه استثمار و نابرابری پیوندی جداییناپذیر دارد.