امتحان سرنوشتساز؛ فشار روانی بر دانشآموزان اقلیم باشور کورستان و مطالبه اصلاح نظام آموزشی
همزمان با اعلام نتایج امتحانات نهایی پایه دوازدهم در اقلیم باشور کوردستان، کارشناسان آموزشی نسبت به فشار روانی بر دانشآموزان و وابسته بودن آینده تحصیلی آنان به یک آزمون هشدار داده و بر ضرورت اصلاح نظام آموزشی تأکید میکنند.
شلیر کویی
کویه- هر سال با نزدیک شدن به پایان امتحانات پایه دوازدهم در اقلیم کوردستان، موجی از اضطراب، نگرانی و نارضایتی دانشآموزان و خانوادههایشان آغاز میشود. این مرحله که آینده تحصیلی جوانان را رقم میزند، در نظام آموزشی کنونی تنها به «نمره» گره خورده و همین مسئله باعث شده تواناییها و استعدادهای واقعی دانشآموزان نادیده گرفته شود.
امسال نیز وزارت آموزشوپرورش، مانند سالهای گذشته، فهرست رسمی رتبههای برتر اقلیم را منتشر نکرد؛ زیرا معتقد است انتشار نام نفرات برتر و مصاحبه با آنان میتواند بر روحیه دانشآموزانی که نمرات پایینتری گرفتهاند، تأثیر منفی بگذارد. با این حال، رسانهها نام چند نفر از رتبههای نخست را منتشر کردند که بیشتر آنان دختر بودند.
«اعتماد به نفس، مهمترین عامل موفقیت است»
ریزان بکر، آموزگار بازنشسته و فعال حوزه آموزش در شهر کویه، در گفتوگو با خبرگزاری ما درباره مهمترین مشکلات روانی و آموزشی دانشآموزان پایه دوازدهم و ضرورت اصلاح نظام آموزشی سخن گفت.
او اظهار کرد: «دانشآموز از کلاس اول ابتدایی تا پایان پایه دوازدهم تحت تأثیر خانواده، معلمان و در نهایت شخصیت خود قرار دارد. به باور من، مهمترین عامل موفقیت، اعتماد به نفس است؛ زیرا هر دانشآموزی که هدفی داشته باشد، با تلاش روزانه میتواند به آن برسد.»
او افزود: «نمونههای زیادی وجود دارد که دانشآموزانی با امکانات محدود، بدون معلم خصوصی و در شرایط دشوار، نمرات بسیار بالایی کسب کردهاند. این همان اعتماد به نفس است.»
ریزان بکر ادامه داد: «گاهی تقلید از دیگران عامل شکست دانشآموز میشود. برخی تصور میکنند اگر معلم خصوصی نداشته باشند، موفق نمیشوند و همین ذهنیت بهانهای برای شکست آنان میشود. بسیاری از دانشآموزان بااستعداد، وقتی به پایه دوازدهم میرسند، به دلیل ترسی که از دشواری این مقطع در ذهنشان ایجاد شده، دچار اضطراب میشوند. خانوادهها و معلمان باید در آرام کردن آنان نقش مؤثری ایفا کنند.»
«شیوه طراحی سؤال، دانشآموزان را میترساند»
این آموزگار همچنین معتقد است که کمیتههای طراحی سؤالات امتحانات پایه دوازدهم نیز گاهی در افزایش اضطراب دانشآموزان نقش دارند.
او گفت: «وجود اشکال یا ابهام در برخی سؤالات باعث نگرانی دانشآموزان میشود. لازم است سؤالات پیش از برگزاری امتحان با دقت بیشتری بررسی شوند تا خطاهای احتمالی برطرف شود.»
ریزان بکر با مقایسه نظام آموزشی اقلیم با نظام آموزشی اروپا افزود: «سیستم آموزشی اروپا برای دانشآموز مناسبتر است، زیرا مسیر آینده او از همان ابتدا روشن است و موفقیت تنها به نمره وابسته نیست، بلکه بر پایه توانایی و علاقه فرد شکل میگیرد. اگر چنین سیستمی در کوردستان اجرا شود، دانشآموزان مستعد میتوانند تواناییهای خود را بهتر شکوفا کنند و به جامعه خدمت بیشتری ارائه دهند.»
«تا رسیدن به هدف، ناامید نشوید»
او در پایان خطاب به دانشآموزان گفت: «تحصیل اهمیت زیادی دارد. نباید از امتحانات ترسید یا دچار تردید شد و تا رسیدن به هدف نباید دست از تلاش کشید.»
ریزان بکر برای تأکید بر سخنانش به حکایتی اشاره کرد و گفت: «دانشمندی که روزی از درس خواندن ناامید شده بود، در غاری دید که قطرههای آب به مرور زمان صخرهای را سوراخ کردهاند. با خود گفت اگر این قطرههای آب توانستهاند سنگ را بشکافند، چرا من نتوانم درس بخوانم و به هدفم برسم؟»