شلیر کویی

کویه- در جوامعی که تفکر مردسالارانه بر آن‌ها حاکم است، هنگامی که زنان برای طرح شکایت به دادگاه یا نهادهای امنیتی مراجعه می‌کنند، این اقدام برای آنان مایه شرم تلقی می‌شود. به همین دلیل بسیاری از زنان از پیگیری قانونی فاصله می‌گیرند و مشکلات و خشونت‌هایی را که با آن روبه‌رو هستند، در چارچوب خانواده یا در درون خود نگه می‌دارند. در مقابل، به زنان توصیه می‌شود که هرگاه با هر نوع خشونتی، چه از سوی مردان و چه از سوی هم‌جنس خود، مواجه شدند، تصمیم‌های نادرست نگیرند، بلکه با افراد متخصص در حوزه حقوق و قانون مشورت کنند و از مسیر قانونی، حقوق خود را مطالبه کنند تا از آسیب‌های مادی و معنوی بیشتر جلوگیری شود.

برای نمونه، گاهی مادری که همسرش فرزندانش را از او گرفته است، در حالی که طبق قانون حق پیگیری و بازپس‌گیری فرزندانش را دارد، به جای استفاده از راهکارهای قانونی، به خودکشی یا خودآزاری روی می‌آورد و با مشکلات بیشتری مواجه می‌شود.

 

«بسیاری از زنان آگاهی حقوقی کافی ندارند»

سوزان محمد سعید، مسئول بخش حقوقی مدیریت نظارت بر توسعه اجتماعی، درباره اهمیت آگاهی حقوقی زنان و نحوه برخورد قانونی با خشونت‌ها گفت: «متأسفانه بخش بزرگی از زنان از حقوق قانونی خود آگاه نیستند و با حقوقشان آشنایی ندارند؛ به همین دلیل، در بسیاری از موارد از حقوق خود محروم می‌شوند. در حالی که قانون اساسی عراق و قوانین مصوب پارلمان، مقررات متعددی برای حمایت از حقوق زنان پیش‌بینی کرده‌اند تا در صورت مواجهه با خشونت، چه از سوی مردان و چه از سوی زنان دیگر، حقوقشان تضییع نشود.»

او افزود که بسیار مهم است زنان در هنگام بروز مشکل، پیش از هر تصمیمی، مسیر قانونی را دنبال کنند و با کمک قانون مشکلات خود را حل‌وفصل کنند.

به گفته او، در دادگاه‌ها و نهادهای دولتی، وکلا و مشاوران حقوقی حضور دارند و به‌ویژه در ادارات وزارت کار و امور اجتماعی، بخش‌های ویژه‌ای برای رسیدگی به اختلافات خانوادگی فعالیت می‌کنند. همچنین پلیس و نیروهای امنیتی وظیفه حفاظت از شهروندان را بر عهده دارند و زنان می‌توانند هنگام بروز مشکل به این نهادها مراجعه کنند تا ضمن دریافت راهنمایی، هم از حقوق خود دفاع کنند و هم حقوق دیگران را نقض نکنند.

 

«در شبکه‌های اجتماعی زنان با پیام‌ها و تصاویر تهدید می‌شوند»

سوزان محمد سعید درباره انواع خشونت علیه زنان گفت: «امروزه خشونت اشکال مختلفی دارد و یکی از رایج‌ترین آن‌ها از طریق شبکه‌های اجتماعی صورت می‌گیرد. بسیاری از زنان با پیام‌های توهین‌آمیز یا انتشار تصاویرشان تهدید می‌شوند. برخی از آنان به دلیل ناآگاهی حقوقی، به جای مراجعه به قانون، راه‌های اشتباهی را انتخاب می‌کنند؛ از جمله پرداخت پول به باج‌گیران یا حتی پایان دادن به زندگی خود، در حالی که می‌توانند از طریق قانون از حقوقشان دفاع کنند.»

او ادامه داد که برخی زنان نیز از ترس خانواده‌های خود سکوت می‌کنند، در حالی که می‌توانند از نزدیک‌ترین افراد مورد اعتماد خود یا دوستانشان کمک بگیرند.

وی تأکید کرد: «هیچ زنی نباید به خود آسیب بزند، نباید بترسد و نباید مشکلاتش را پنهان کند، زیرا پنهان‌کاری یا انتقام‌جویی کورکورانه تنها مشکلات بزرگ‌تری ایجاد خواهد کرد.»

 

«دادگاه باید خانه امن ما باشد، نه مایه شرم»

سوزان محمد سعید در ادامه گفت: «باید دادگاه را خانه خود بدانیم، نه جایی که رفتن به آن شرم‌آور باشد. زنان باید پیش از آنکه با مشکل روبه‌رو شوند، آگاهی حقوقی خود را افزایش دهند. امروز با وجود تلفن‌های همراه، اطلاعات فراوانی در دسترس است. به جای صرف وقت برای مطالب بی‌فایده، بهتر است درباره حقوق قانونی خود مطالعه کنیم و آگاهی‌مان را افزایش دهیم تا بتوانیم هم از خود و هم از اطرافیانمان حمایت کنیم.»

او با ابراز خرسندی افزود که شمار زیادی از زنان در سال‌های اخیر برای افزایش آگاهی حقوقی خود تلاش کرده‌اند و اطلاعات مفید را در میان خانواده و اطرافیانشان منتشر می‌کنند.

 

قدردانی از نقش رسانه‌ها در آگاهی‌بخشی  

سوزان محمد سعید در پایان از فعالیت‌های خبرگزاری نوژنها قدردانی کرد و گفت: «از خبرگزاری نوژنها تشکر می‌کنم که همواره برای آگاه‌سازی زنان نسبت به حقوقشان تلاش می‌کند. امیدوارم سایر رسانه‌ها نیز همانند شما به مسئله آگاهی‌بخشی زنان اهمیت بدهند، زیرا رسانه‌ها نقش بسیار مهمی در افزایش آگاهی جامعه دارند. آرزو دارم از همان سال‌های نخست تحصیل، دانش‌آموزان با حقوق قانونی خود آشنا شوند و آموزش‌های حقوقی به بخشی از نظام آموزشی تبدیل شود. همه ما باید از هر جایگاهی که هستیم، در مدارس، مساجد، رسانه‌ها و فضاهای عمومی، برای گسترش آگاهی حقوقی تلاش کنیم.»