نلی بلای؛ روزنامهنگاری بیمرز در جستوجوی حقیقت
نلی بلای با نفوذ به یک آسایشگاه روانی و افشای واقعیتهای آن، نوشتن درباره وضعیت زندگی زنان و همچنین سفر دور دنیا در ۷۲ روز، به یکی از چهرههای ماندگار روزنامهنگاری تحقیقی تبدیل شد.
مرکز خبر- امروز که ۳ مه به عنوان روز جهانی آزادی مطبوعات گرامی داشته میشود، نگاهی داریم به نلی بلای؛ روزنامهنگاری که نامش در تاریخ ثبت شده و از او به عنوان یکی از «نخستین روزنامهنگاران زن» و از پیشگامان فمینیستی روزنامهنگاری تحقیقی یاد میشود.
نلی بلای با نام اصلی الیزابت جین کوکران، روزنامهنگاری آمریکایی، جسور و اهل تحقیق بود. او در ۵۷ سالگی بر اثر ذاتالریه درگذشت، اما میراثی مهم در دنیای روزنامهنگاری از خود به جا گذاشت. سبک کارش بر پیگیری حقیقت، پرسشگری و ورود به موقعیتهای پرخطر استوار بود.
شروع روزنامهنگاری با یک نامه
الیزابت در کودکی پدرش را از دست داد و از نزدیک با مشکلات اقتصادی خانواده آشنا شد. تجربه او در کمک به پایان دادن به ازدواج ناموفق مادرش، حس عدالتخواهی را از همان سالهای نوجوانی در او تقویت کرد.
ورود او به روزنامهنگاری در سال ۱۸۸۵ و با نوشتن یک نامه به یک روزنامه آغاز شد. او در واکنش به مقالهای که زنان را فقط محدود به خانه و خانواده میدانست، نامهای تند و انتقادی نوشت که توجه سردبیر را جلب کرد. همین موضوع باعث شد در روزنامه Pittsburgh Dispatch مشغول به کار شود. او در آنجا با پیشنهاد سردبیر، نام «نلی بلای» را برای خود انتخاب کرد و به عنوان نخستین و تنها خبرنگار زن روزنامه فعالیت میکرد.
شکلگیری سبک خاص گزارشنویسی
نلی بهتدریج سبک خاص خودش را در روزنامهنگاری پیدا کرد. او بیشتر درباره زندگی زنان فقیر و کارگر مینوشت و برای درک بهتر شرایطشان، خودش وارد محیط کار آنها میشد و مانند یک کارگر زندگی میکرد.
این رویکرد صادقانه اما برای کارفرمایانش قابل قبول نبود و از او خواستند به موضوعات سبکتر و «مناسبتر» بپردازد. نلی در واکنش، از روزنامه جدا شد و مدتی در مکزیک به کار خبری پرداخت. اما به دلیل انتقاد از نابرابریهای اجتماعی، ناچار شد آن کشور را هم ترک کند.
گزارش افشاگرانه از آسایشگاه روانی
پس از ورود به نیویورک، مدتی با مشکل پیدا کردن کار روبهرو شد تا اینکه به روزنامه New York World پیوست. مهمترین کار او در این دوره، نفوذ مخفیانه به یک آسایشگاه روانی بود.
او در گزارش معروف «۱۰ روز در خانه دیوانگان» شرایط بسیار بد بیماران را بهطور دقیق و تکاندهنده شرح داد. این گزارشها بازتاب گستردهای داشت و در نهایت باعث شد اصلاحاتی در آن آسایشگاه انجام شود.
تأثیر ماندگار در روزنامهنگاری
فعالیتهای نلی بلای فقط به این گزارشها محدود نشد. او درباره شرایط کاری زنان نوشت، مصاحبههای مختلف انجام داد و مسائل اجتماعی را به شکل جدی وارد فضای عمومی کرد.
او همچنین با الهام از رمان «دور دنیا در ۸۰ روز»، تصمیم گرفت خودش این سفر را تجربه کند و توانست آن را در ۷۲ روز به پایان برساند؛ دستاوردی چشمگیر برای زمان خودش.
نلی بلای با شجاعت، پشتکار و اصرار بر افشای حقیقت، جایگاهی ماندگار در تاریخ روزنامهنگاری به دست آورد.