بیگینها؛ زنانی که در قرون وسطی راهی متفاوت از ازدواج و صومعه برگزیدند
در قرون وسطی، گروهی از زنان اروپایی با نام «بیگینها» بدون ازدواج یا پیوستن به صومعه، جوامعی مستقل تشکیل دادند؛ تجربهای که امروز از آن بهعنوان یکی از نخستین نمونههای همبستگی و استقلال زنان در اروپا یاد میشود.
مرکز خبر- وقتی از قرون وسطی سخن به میان میآید، معمولاً تصویر قلعهها، شوالیهها و جامعهای تحت سلطه کلیسا در ذهن شکل میگیرد. بر اساس روایتهای رایج، از زنان آن دوران انتظار میرفت یا ازدواج کنند یا به صومعهها بپیوندند. اما زنانی نیز بودند که راهی متفاوت از این دو گزینه برگزیدند؛ آنان «بگینها» (Beguines) بودند؛ زنانی که در زمان خود یکی از جالبترین اجتماعات زنانه تاریخ به شمار میرفتند.
بگینها در قرن سیزدهم میلادی، ابتدا در بلژیک و هلند و سپس در دیگر مناطق اروپای غربی پدیدار شدند. آنان نه راهبه بودند و نه متأهل. اگرچه زندگی مذهبی را برگزیده بودند، اما بدون پایبندی به قوانین سخت صومعه، در اجتماعات مستقل خود زندگی میکردند. این زنان هر زمان که میخواستند میتوانستند از این اجتماع جدا شوند و در صورت تمایل ازدواج کرده و مسیر دیگری را برای زندگی خود انتخاب کنند. از این رو، شیوه زندگی آنان با الگوی رایج زنان آن دوره تفاوت چشمگیری داشت.
الگویی از زندگی مستقل زنان
بگینها هزینه زندگی خود را از طریق کار و تلاش شخصی تأمین میکردند. آنان به بافندگی مشغول بودند، از بیماران پرستاری میکردند، به کودکان آموزش میدادند و به نیازمندان کمک میرساندند. این زنان در محلهای زندگی مشترک خود، از نظر اقتصادی و اجتماعی با یکدیگر همبستگی و همکاری داشتند. به همین دلیل، بسیاری از تاریخپژوهان بگینها را یکی از نخستین نمونههای تلاش زنان برای دستیابی به زندگی مستقل میدانند.
متهم به بدعتگذاری
با این حال، استقلال عمل آنان و سازماندهی خارج از ساختار رسمی کلیسا با مخالفتهایی روبهرو شد. برخی از جوامع بگین به بدعتگذاری متهم شدند و شماری از این زنان نیز در دادگاههای تفتیش عقاید (انگیزیسیون) محاکمه شدند. یکی از شناختهشدهترین نمونهها، مارگریت پورت (Marguerite Porete) بود که به دلیل نگارش یکی از آثارش، در سال ۱۳۱۰ میلادی در پاریس زنده در آتش سوزانده شد.
مقاومتی خاموش که در تاریخ ماندگار شد
داستان بگینها هرگز بهطور کامل از میان نرفت. امروزه نیز سکونتگاههای بگینها در بلژیک همچنان پابرجاست و بهعنوان یادگار فرهنگ همبستگی زنانی که قرنها پیش این اجتماعات را بنیان گذاشتند، شناخته میشود. بگینها شاید مسیر جنگهای بزرگ یا تاریخ پادشاهان را تغییر ندادند، اما با نشان دادن اینکه زنان نیز میتوانند درباره زندگی خود تصمیم بگیرند، به نماد مقاومتی خاموش اما ماندگار در تاریخ تبدیل شدند.