رفيف اسليم 

غزه- از آغاز جنگ علیه نوار غزه در اکتبر ۲۰۲۳، تمام نشانه‌های شهری نابود شده است؛ از جمله فضاهای مخصوص بازی کودکان، از پارک‌های عمومی گرفته تا شهربازی‌ها. در نتیجه، دیگر برای کودکان مکانی برای تفریح باقی نمانده است، جز ویرانه‌های خانه‌های تخریب‌شده که پر از بقایای جنگ است، یا چادرها و خیابان‌هایی که از آلودگی‌هایی مانند زباله و فاضلاب خالی نیستند.

هلا الحرازین که سه دختر خردسال دارد، مانند دیگر کودکان شهر از نبود فضای بازی رنج می‌برد. او می‌گوید بیشتر وقت دخترانش در چادری می‌گذرد که با شدت گرفتن گرمای تابستان بسیار داغ می‌شود و آن‌ها زندگی پیش از جنگ در غزه را از دست داده‌اند. او توضیح می‌دهد که پیش‌تر در محل زندگی‌شان سه پارک تفریحی وجود داشت که دارای وسایل ساده بازی برای کودکان بود، اما امروز یکی از آن‌ها به محل بیمارستان آمریکایی تبدیل شده و دیگری به اردوگاه.

او می‌افزاید علاوه بر این پارک‌ها، شهربازی‌های دیگری مانند «مدينة النور»، «البشير» و «أصداء» نیز وجود داشتند که خانواده‌ها در تعطیلات تابستان و زمستان یک روز کامل را در آن‌ها می‌گذراندند تا کودکان با نشاط به مدرسه بازگردند. همچنین زمین‌های کشاورزی متعلق به خانواده‌ها نیز به‌عنوان فضاهای تفریحی استفاده می‌شد.

او اشاره می‌کند که امروز وقتی کودکان تصمیم به بازی می‌گیرند، یا در چادرها بازی می‌کنند و همسایه‌ها فریاد می‌زنند «می‌خواهیم استراحت کنیم، این بچه‌ها را ساکت کنید»، یا در میان آوار بازی می‌کنند؛ در حالی که مادران نگران‌اند مبادا کودکی سقوط کند و آسیب ببیند، یا یکی از بقایای جنگ منفجر شود و عضوی از بدنش را از دست بدهد، یا در خیابان‌هایی بازی کنند که خودروها و کامیون‌ها از آن عبور می‌کنند و فاضلاب در آن جاری است؛ موضوعی که خطرات جدی بهداشتی و بیماری‌های پوستی ایجاد می‌کند. در نتیجه کودک در فضایی از غم و اندوه مداوم زندگی می‌کند.

او توضیح می‌دهد که از آغاز جنگ، ورود بسیاری از اسباب‌بازی‌ها به غزه توسط نیروهای اسرائیلی ممنوع شده است؛ از جمله عروسک‌ها و مهره‌های ساخت زیورآلات، که باعث شده قیمت آن‌ها تا ده برابر افزایش یابد. در نتیجه، مادران به دنبال جایگزین‌هایی برای ساخت اسباب‌بازی از پارچه، پشم و مواد دیگر هستند، در حالی که کودکان بیشتر وقت خود را صرف ساختن بادبادک از مواد بازیافتی یا بازی فوتبال می‌کنند که به‌ویژه در کوچه‌ها و اردوگاه‌ها رایج است.

او تأکید می‌کند که نبود این فضاها باعث فشار شدید روحی بر کودکان شده و بر وضعیت روانی و تحصیلی آن‌ها تأثیر گذاشته است، زیرا کودکان نیاز دارند هر از گاهی تخلیه روانی داشته باشند و بازی مهم‌ترین ابزار آن است. به گفته او، در حال حاضر مهم‌ترین نیاز کودکان فراهم کردن فضاهای بازی است؛ مانند آماده‌سازی زمین‌های خالی و پاک‌سازی آن‌ها از بقایای جنگ تا به زمین فوتبال تبدیل شوند، دور از چادرهایی که در زمین‌های خالی گسترده شده‌اند.

 

از دست رفتن امنیت

نهاد الحرازین نیز می‌گوید وضعیت کودکان امروز کاملاً با قبل از جنگ متفاوت است؛ پیش‌تر آن‌ها زندگی کامل و حقوق مشخصی در زمینه غذا، پوشاک، آب و حتی بازی داشتند، اما اکنون هیچ مکانی وجود ندارد و آوار و بقایای جنگ از هر سو آن‌ها را احاطه کرده است. علاوه بر آن، حملات هوایی گاه‌به‌گاه نیز باعث شده مادران حتی برای چند دقیقه دور شدن کودکان از خود نگران باشند.

او توضیح می‌دهد که کودک علاوه بر فقدان فضاهای بازی، احساس امنیت خود را نیز از دست داده است و این موضوع بر رشد و تعامل او با محیط تأثیر گذاشته است. به گفته او، کودکان امروز نسبت به گذشته پرخاشگرتر شده‌اند و بسیاری از ارزش‌هایی را که از طریق بازی می‌آموختند، مانند رقابت سالم و آموزش فرهنگی از طریق تئاتر و نمایش عروسکی، از دست داده‌اند.

او در پایان تأکید می‌کند که پس از سه سال جنگ، کودکان نیازمند هر نوع تلاش برای جبران تجربه‌های ترسناک خود هستند و بازگشت به این شرایط، به معنای از دست رفتن تدریجی زندگی آن‌ها در کوتاه‌مدت و بلندمدت است، زیرا آوار و آلودگی همه‌جا آن‌ها را دنبال می‌کند.