Haber Merkezi- Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), yayımladığı son raporda İran’da 9 gazeteci ve medya aktivistinin cezaevinde tutulduğunu duyurdu. Rapor, ülkede medya özgürlüğüne yönelik baskılar ve güvenlik soruşturmalarına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Raporda; Semiye Haydari, Rıza Velizade, Muhammed Parsi, Artin Gazanfari, Pedram Alemdari, Keyanuş Dervişi, Müslim Zarei, Emir Hüseyin Rızayi ve Hamed Tizreviyan’ın isimleri yer aldı. Federasyon, bazı gazetecilerin ağır hapis cezalarıyla karşı karşıya olduğunu, bazılarının ise geçici tutukluluk ve belirsiz hukuki süreçler içinde bulunduğunu belirtti.

IFJ ayrıca son haftalarda bazı gazetecilerin serbest bırakıldığına dair çelişkili haberlerin yayıldığını ancak İran’daki geniş çaplı internet kesintileri ve dijital iletişim kısıtlamaları nedeniyle bu bilgilerin doğrulanamadığını ifade etti.

‘Baskılar arttı’

Raporda, son aylarda gazeteciler, haber fotoğrafçıları, üniversite yayınlarında çalışan öğrenciler ve bağımsız medya aktivistlerine yönelik baskıların arttığı vurgulandı. Kirmanşah, Tebriz ve Tahran başta olmak üzere farklı kentlerde gözaltı ve soruşturmaların yoğunlaştığı belirtildi.

Açıklamada, Tahran Üniversitesi Siyasal Bilgiler öğrencisi ve gazeteci Emir Hüseyin Rızayi’nin bu yıl 16 Mayıs’ta Erak kentinde gözaltına alındığı ve durumunun hâlâ belirsiz olduğu kaydedildi. Çevre aktivisti ve haber fotoğrafçısı Hamed Tizreviyan’ın da güvenlik güçlerince gözaltına alındığı ancak nerede tutulduğuna dair net bilgi bulunmadığı ifade edildi.

Gazeteci ve kültür aktivisti Müslim Zarei’nin 26 Mart 2026’da Kirmanşah’ta gözaltına alındığı ve bilinmeyen bir yere götürüldüğü aktarıldı. Gazeteci Keyanuş Dervişi’nin ise Devrim Muhafızları İstihbaratı tarafından çağrıldıktan sonra tutuklanarak Tahran Büyük Cezaevi’ne sevk edildiği belirtildi.

Raporda ayrıca Tebriz Üniversitesi öğrencisi ve “Yol” adlı öğrenci dergisinin yayın kurulu üyesi Semiye Haydari’nin 1 Şubat 2026’da evine düzenlenen baskınla gözaltına alındığı, evde yapılan aramada elektronik cihazlarına el konulduğu bilgisi yer aldı. Aynı derginin bir diğer çalışanı Pedram Alemdari’nin de gözaltına alındığı ancak dosyasına ilişkin ayrıntıların paylaşılmadığı ifade edildi.

En ağır cezalarla karşı karşıya

Eski Radyo Farda muhabiri Rıza Velizade’nin ise en ağır cezalarla karşı karşıya kalan gazetecilerden biri olduğu belirtildi. Rıza Velizade’nin, Ekim 2024’teki tutuklanmasının ardından Tahran Devrim Mahkemesi tarafından 10 yıl hapis cezasına çarptırıldığı ve halen Evin Cezaevi’nde tutulduğu kaydedildi.

Raporda ayrıca haber fotoğrafçısı ve Bahai yurttaş Artin Gazanfari’nin Ocak 2026’dan bu yana tutuklu bulunduğu, “Kendu” dergisinin genel yayın yönetmeni Muhammed Parsi’nin ise savcılığa çağrıldıktan sonra gözaltına alınarak bilinmeyen bir yere götürüldüğü ifade edildi.

Ciddi kaygılar var

Uluslararası Gazeteciler Federasyonu, Muhammed Parsi, Artin Gazanfari ve Müslim Zarei dahil bazı tutukluların nerede tutulduğunun bilinmediğini belirterek, bunun sağlık durumları ve hukuki hakları konusunda ciddi kaygılar yarattığını vurguladı.

İran, son yıllarda medya özgürlüğü konusunda en fazla eleştirilen ülkeler arasında yer alırken, uluslararası basın kuruluşları gazetecilere yönelik tutuklamalar, ağır yargı kararları ve aileler üzerindeki baskılara ilişkin uyarılarını sürdürüyor.