İran’da tepki çeken uygulama kaldırıldı

İran'da 13 yaşındaki kız çocuklarını evlilik için listeleyen uygulama Google Play'den kaldırıldı. Ancak 15-17 yaşındaki 46 kız çocuğunun profili erişilebilir olmaya devam etti.

Haber Merkezi- Google ve Meta, İran merkezli Adam & Hava adlı evlilik eşleştirme platformuna karşı harekete geçti.

Google, uygulamayı 9 Ekim'de politika ihlalleri gerekçesiyle Google Play'den kaldırdı. Meta'nın ise çocuk yaşta evlilik hizmetlerine yönlendiren bağlantıları Instagram ve Threads'ten sildiği, 12 Ekim'de açıklandı.

Kararlar, İran'daki İnsan Hakları Aktivistleri'nin (HRA) 8 Ekim'de yayımladığı araştırma ve HRA'nın da aralarında bulunduğu 24 insan hakları örgütünün aynı gün Google ile Meta'ya yaptığı ortak çağrının ardından geldi.

Araştırmacılar 100 çocuk profiline ulaştı

HRA’nın incelemesine göre, uygulamada 13-17 yaşındaki kız çocuklarının profilleri hesap açmadan aranabiliyordu.

Araştırmacılar bu yaş grubunda sistemin tek seferde gösterdiği üst sınır olan 100 profile ulaştı. HRA, gerçek sayının daha yüksek olabileceğini belirtti.

Platformun kullanım koşullarında kadınlar için alt yaş sınırı 15 olarak belirtilmesine rağmen sistem daha küçük yaşlar için de kayıt kabul ediyordu. Kullanıcılar ayrıca birinci derece yakınları adına profil oluşturabiliyordu.

Profillerde yaş, yaşanılan yer, eğitim, dini inanç, siyasi görüş, giyim tarzı, fiziksel görünüm ve eş beklentileri gibi bilgiler yer alıyordu.

Adam & Hava, Eylül 2026’da platform üzerinden tanışan 16 yaşındaki bir kız çocuğu ile 23 yaşındaki bir erkeğin evliliğini “başarı hikâyesi” olarak yayımladı.

HRA ayrıca 17 yaşındaki bir kız çocuğu ile 30 yaşındaki bir erkeğin evliliğinin de tanıtıldığını belgeledi.

Uygulamanın Instagram hesabının araştırmanın yayımlandığı günlerde yaklaşık 192 bin takipçisi vardı.

Google ve Meta’nın kararlarının ardından çocuk profillerinin tamamı ortadan kalkmadı.

IranWire'ın araştırmasına göre uygulama İran'da yardım kuruluşu tanımlamasıyla faaliyet gösteren İmam Rızacılar Topluluğu'nun (Imam Reza-eiha Society) geliştirdiği üçüncü dijital ürün. Kuruluş, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC) Ammar Karargâhı komutanlarından Hüseyin Yekta'nın gözetiminde faaliyet yürütüyor.

Google’ın kararı uygulamanın Google Play üzerinden dağıtımını durdurdu ancak Adam & Hava’nın kendi sitesi ve İran’daki diğer dijital kanallar üzerinden faaliyetini tamamen sona erdirmedi.

İran’da 200’den fazla lisanslı platform

Adam & Hava, İran’da son yıllarda sayıları hızla artan devlet lisanslı evlilik eşleştirme platformlarından biri. HRA’nın aktardığı resmi verilere göre, ülkede lisanslı platform sayısı 2020’de birken 2023’te 33’e, 2025 başında ise 200’ün üzerine çıktı. İran'daki internet politikalarını ve dijital hak ihlallerini izleyen bağımsız araştırma platformu Filterwatch da bu platformların Spor ve Gençlik Bakanlığı'na kullanıcı sayıları, gerçekleşen evlilikler ve başvuranların yaşlarına ilişkin düzenli veri sunduğunu aktarıyor.