RABİA HURAYS

Cezayir - Resmi veriler, üniversite diplomasına sahip olmalarına rağmen kadınların Cezayir iş gücü piyasasındaki varlığının zayıf olduğunu gösteriyor. Bu durum, kadınlar arasında hayal kırıklığı ve özgüven kaybını artırıyor. İşsizlik oranı yüzde 9,7 olarak tahmin edilirken, çalışan kadın oranı yüzde 18’i geçmiyor.

Mezun kadınlar iş bulamıyor

Üniversite mezunu kadınların yüzde 60’ı iş bulmada zorluk yaşıyor. Bu durum, birçok kadını daha istikrarlı bir alternatif arayışıyla el sanatları gibi alanlara yöneltiyor.

Bu tablo, Cezayir’in başkentinde hukuk fakültesinden mezun olan Meryem Z. için de geçerli. Mezuniyetinin ardından alanına uygun bir iş bulmakta zorlandığını belirten Meryem, “Mezun olduktan sonra uygun bir iş bulmakta büyük zorluk yaşadım. Bunun en önemli nedenleri arasında iş piyasasının avukatlık, noterlik ve icra memurluğu gibi serbest mesleklerde doygunluğa ulaşmış olması ve mesleki eğitim sınavlarına erişimin zorluğu yer alıyor” dedi.

Meryem, bu süreçte kendisini enerjisini tüketen bir kısır döngü içinde bulduğunu belirterek, işsizliğin en büyük etkisinin belirsizlik, yetersizlik hissi ve yaşamdan duyulan memnuniyetsizlik olduğunu şu sözlerle ifade etti:

“İşsizler arasına katıldım ve önümde iki zor seçenek vardı: Ya uzmanlık alanıma uymayan işlere başvurmak ya da boşluk ve psikolojik baskıyla geçen işsiz yaşamına devam etmek.”

Meryem ilk seçeneği tercih ederek ilkokulda sözleşmeli öğretmen olarak çalışmaya başladı. Ancak işin beklediğinden daha zor olduğunu belirtti. İşin geçici olması, maaşların gecikmesi, kadro güvencesinin olmaması ve terfi imkanlarının bulunmaması nedeniyle bu işi bırakmak zorunda kaldığını dile getiren Meryem, geleneksel kıyafet dikimi hobisine geri döndüğünü anlattı.

İşsizlik oranı kadınlarda yüzde 20,4

Cezayir İstatistik Kurumu’nun 2019-2025 yıllarını kapsayan çalışma, işsizlik oranının yüzde 9,7’ye ulaştığını ortaya koydu. 2019 yılında bu oran yüzde 11,4’tü. İşsizlik oranı kadınlarda yüzde 20,4, erkeklerde ise yüzde 19,5 olarak kaydedildi.

Aynı verilere göre kadınların yüzde 61,1’i kamu sektöründe, yüzde 38,9’u ise özel sektörde çalışıyor. Bunun nedeni, kamu sektörünün kadınlar açısından daha güvenli ve daha az sömürüye açık görülmesi; ayrıca daha uygun çalışma koşulları sunması olarak değerlendiriliyor.

Cezayir’de kadın ve kız çocuklarının istihdamı en çok sağlık ve sosyal hizmetler alanında yoğunlaşıyor bu oran yüzde 45’dir. Bunu kamu yönetimi yüzde 14 ve imalat sanayi yüzde 19 ile izliyor. Üniversite mezunu kadınların istihdam oranı ise yüzde 35,3 ile, ulaşılan eğitim seviyesine kıyasla düşük kalıyor.

Üniversite sonrası çıkmaz

Biyoloji mezunu ve 30’lu yaşlarında bir başka Cezayirli kadın olan Feryal K., uzun yıllar işsizlikle mücadele ettiğini belirterek, “Mezuniyet sonrası yıllar hayatımın en zor dönemleriydi. Ne istikrar ne de güven hissi vardı. Uzmanlık alanıma uygun bir iş bulmayı bekledim” dedi.

Feryal, bu durumun yalnızca kendisine özgü olmadığını, aynı bölümden mezun birçok arkadaşının da benzer zorluklar yaşadığını belirtti. Uygun bir iş bulamayınca bu süreci yeni mesleki ve akademik eğitimler almak için değerlendirdiğini, uzun yıllar süren işsizliğin ardından doğal kozmetik alanında çalışmaya başladığını ifade etti. Feryal, şu anda cilt lekelerini açan ve saç yoğunluğunu artıran doğal yağlar üretiyor.

Setif kentinden biyoloji yüksek lisans mezunu Sümeyye B. de benzer bir durum yaşadı. “Mezun olduktan sonra çalışma ve ekonomik bağımsızlık hayali kuruyordum ama işsiz kaldım” diyen Sümeyye, tıbbi araştırma merkezlerinde ya da devlet laboratuvarlarında kalıcı bir iş bulamayınca özel laboratuvarlarda çalıştığını ancak düşük ücret ve uzun çalışma saatleri nedeniyle bu işi bıraktığını söyledi. Sabah 08.00’den akşam 18.00’e kadar çalışmasına rağmen aldığı ücretin yetersiz olduğunu belirten Sümeyye, sonunda evde kalmayı tercih etti.

Meryem, Feryal ve Sümeyye’nin hikâyeleri, Cezayir’de binlerce kadın mezunun yaşadığı karmaşık tabloyu gözler önüne seriyor. İşsizlik, sınırlı fırsatlar ve iş piyasasının üniversite mezunlarını yeterince absorbe edememesi bu sorunun temelini oluşturuyor. Kadınlar farklı alanlara yönelerek uyum sağlamaya çalışsa da, kadınların mesleki olarak güçlendirilmesi ve istihdam olanaklarının genişletilmesi, ekonomik bağımsızlıklarının sağlanması için acil bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor.