Haber Merkezi – İran Meclisi Araştırma Merkezi’nin incelemesi, ülkede enflasyonun yeniden yükseliş eğilimine girdiğini ortaya koydu. Rapora göre, 2025 yılının ilk 6 ayında aylık enflasyon ortalama yüzde 3.4’e ulaşırken, üretici enflasyonu eylül ayında yüzde 41’in üzerine çıktı.

Raporda, enflasyon şoklarının yaşandığı dönemlerde aylık fiyat artışına en büyük katkının gıda ve içecek grubundan geldiği belirtildi. Gıda fiyatları ile serbest piyasadaki döviz kuru arasındaki güçlü ilişkinin, gıda üretiminde ithal girdilere olan bağımlılıkla bağlantılı olabileceğine dikkat çekildi.

Gıda ve konut fiyatları öne çıkıyor

Gıdanın yanı sıra konut, su, elektrik, doğal gaz ve diğer yakıtların da hane halkı giderlerindeki artışta önemli paya sahip olduğu belirtildi.

Özellikle kiralardaki sürekli yükseliş nedeniyle konutun, ekonominin ciddi bir enflasyon şokuyla karşı karşıya olmadığı dönemlerde bile fiyat artışlarının temel unsurlarından biri olmayı sürdürdüğü kaydedildi.

Meclis Araştırma Merkezi, Aralık 2024’ten itibaren yükselişe geçen üretici enflasyonunun Eylül 2025’te yüzde 41’i aştığını bildirdi. Raporda, üretim maliyetlerindeki bu yükselişin belirli bir süre sonra tüketicilerin ödediği mal ve hizmet fiyatlarına yansıyabileceğine dikkat çekildi.

Enflasyon beklentileri yükseldi

Rapora göre, 2024 sonbaharından itibaren halkın enflasyon algısı ve beklentilerinde de artış yaşandı. Hem mevcut fiyat artışlarına ilişkin algının güçlendiği hem de gelecekte fiyatların daha fazla yükseleceğine yönelik beklentilerin arttığı belirtildi.

Meclis Araştırma Merkezi ayrıca serbest piyasadaki döviz kuru ile özellikle sanayi sektöründeki üretici fiyatları arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu kaydetti. Döviz kurundaki sert yükselişler ile elektrik ve doğal gaz kesintilerinin üretim maliyetlerini artıran başlıca etkenler arasında olduğu ifade edildi.

Merkez Bankası’ndan 500 milyon dolarlık adım

Raporda enflasyon baskısının sürdüğüne işaret edilirken, İran Merkez Bankası döviz piyasasını kontrol etmek ve döviz ihtiyacını karşılamak amacıyla bankacılık sistemine ilk aşamada 500 milyon dolar nakit döviz sağlanacağını açıkladı.

İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnasır Hemmeti de yılın başından bu yana günlük ortalama 175 milyon dolar döviz sağlandığını belirtti.

Meclis Araştırma Merkezi’nin raporu, alınan önlemlere rağmen üretim maliyetleri, tüketici fiyatları ve halkın enflasyon beklentileri üzerindeki baskının devam ettiğini ortaya koydu.