SARA POURKHAZRİ

Kirmanşan - Okulun her yanı bayraklarla donatılmış. Girişte kum torbalarından oluşturulan bir mevzinin yanında askeri botlar ve sembolik silahlar bulunuyor. Kefiyelerden birinin üzerinde kurumuş kanı andıran izler görülüyor. Farklı noktalara askeri kimlik künyeleri asılmış. Yüksekçe bir platformda duran bir erkek fedakarlıktan söz ederken, sabah töreni için sıraya dizilen çocuklar ne olup bittiğini anlamaya çalışarak konuşmacıyı izliyor.

Bu görüntüler, Hitler Gençliği örgütünün etkinliklerinden ya da Adolf Hitler ve Baldur von Schirach'ın konuşmalarından değil, İran'ın Kirmanşan kentindeki bir devlet okulundan.

Yeni eğitim yılının başlamasından bu yana dijital medyada, okulların askeri karargahları andıran alanlara dönüştürüldüğünü gösteren çok sayıda video paylaşıldı. Görüntülerde askeri personelin okullarda bulunduğu, öğrencilerin askerler gibi yürütüldüğü ve eğitim alanlarının savaş temalı düzenlemelerle donatıldığı görülüyor.

Ancak tartışmalar, bir okulu ziyaret eden itfaiye görevlisinin yayımladığı videonun ardından büyüdü. Görevli, adını açıklamadığı bir okulda yöneticilerin üst makamlardan gelen talimat doğrultusunda öğrencilere askeri kimlik künyeleri hazırlamaya başladığını ileri sürdü.

Çocuklara askeri kimlik künyesi hazırlanacağı iddiası

İtfaiye görevlisinin sözünü ettiği künyelerin, savaşlarda yaşamını yitiren askerlerin kimliklerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan metal künyelerle aynı türde olduğu belirtildi. Bu uygulamanın, olası bir füze saldırısında yaşamını yitiren öğrencilerin kimliklerini belirlemek amacıyla planlandığı öne sürüldü.

İddiaların dijital medyada yayılması üzerine aileler tepki gösterirken, İran yönetimine bağlı İRNA, Tesnim ve Hemşehri gibi medya kuruluşları haberleri yalanladı.

Kirmanşan'daki görgü tanıklarının aktardığına göre, Meydan Neft bölgesindeki istihbarat kurumu çevresinde bulunan bazı devlet okullarında benzer bir uygulamanın gündeme geldiği konuşuluyordu. İddiaları öğrenen ailelerin okullara giderek yöneticilerle tartıştığı ve uygulamanın hayata geçirilmesine karşı çıktığı belirtildi.

Okul yöneticileri ailelerin karşısında iddiaları reddederken, yerel kaynaklar bazı veli toplantılarında kimlik künyesi uygulamasının gerekli ve savunulabilir bir önlem olarak sunulmaya çalışıldığını aktardı.

Tartışmaların büyümesi üzerine Kirmanşan Eyaleti Eğitim ve Öğretim Genel Müdürü Süleyman Muhibbi de Fars Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada iddiaları reddetti.

Öte yandan kentteki birçok okulun bahçesine sembolik siperler kurulduğu, eğitim alanlarının askeri malzemeler ve savaş temalı düzenlemelerle donatıldığı bildirildi.

‘Okulların askerileştirilmesi uzun vadeli bir yatırım’

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan gazeteci Mitra B., otoriter yönetimlerin okulları genç kuşakların düşüncelerini şekillendirmek için kullandığını belirtti. Mitra B. şöyle konuştu:

“Diktatörlüklerde okulların askerileştirilmesi, yönetimler açısından uzun vadeli bir yatırım olarak değerlendirilebilir. Çünkü okulun, toplumla birlikte genç kuşakların inançlarının ve düşüncelerinin şekillendiği başlıca alanlardan biri olduğunu biliyorlar. Bu nedenle eğitim ortamını askeri bir alana dönüştürerek genç kuşağı, her an mücadeleye ve canını feda etmeye hazır olması beklenen, emir alan bir topluluğa dönüştürüyorlar. Ülkedeki bazı okullarda öğrencilere kimlik künyeleri dağıtılmasının anlamı açıktır. Yönetim, çocukları canlı kalkan olarak kullanmayı planlıyor.”

‘Okullar askeri ve siyasi amaçlar için kullanılıyor’

İran'da okulların daha önce de güvenlik güçleri tarafından kullanıldığını belirten Mitra B., protestolar sırasında yaşananlara dikkat çekti.

“Yönetimin okulları askeri ve siyasi hedeflerini gerçekleştirmek için kullandığına defalarca tanık olduk. Ocak ayındaki protestolar, Jina Devrimi ve önceki mücadeleler sırasında okullar, güvenlik güçlerinin ve baskı araçlarının konuşlandığı yerlere dönüştürülmüştü. Hatta protestolarda öldürülen birçok kişinin cenazesi okul bahçelerine taşınıyordu. Gözaltına alınan kişilerin cezaevine gönderilmeden önce güvenlik güçlerinin kontrolündeki okullarda tutulduğuna ilişkin çok sayıda haber de vardı.”

Son dönemdeki savaşlarda da okulların askeri amaçlarla kullanıldığını dile getiren Mitra B., şunları söyledi:

“Son savaşlarda da İran İslam Cumhuriyeti'nin kendisine güvenli bir kalkan oluşturmak amacıyla füze rampalarını ve füzelerini okullara taşıdığına tanık olduk. Bu nedenle Minab'daki okulun da yönetimin eğitim alanlarına askeri teçhizat yerleştirmesinin kurbanı olduğunu söyleyebilirim.”

Mitra B., öğrencilerin askeri sembollerle çevrili ortamlarda eğitim görmesinin çocukların düşünsel gelişimi üzerinde etkili olduğunu savunarak sözlerini şöyle sürdürdü:

“Şimdi de İran İslam Cumhuriyeti, öğrencilere kimlik künyeleri dağıtarak çocukları ölüme hazırlıyor. Okulları ve sınıfları savaş cephelerine benzetecek şekilde düzenleyerek çocukların düşüncelerini yönlendiriyor. Onların zihnine savaşa ve ölüme hazır olmaları gerektiği düşüncesini yerleştirmeye çalışıyor. Aslında bu sistemde çocukların, rejimin devamı uğruna feda edilebilecek kişiler olarak görüldüğünü söyleyebiliriz.”

Öğrencilerin ders kitabı yok, kimlik künyesi tartışması var

Okulların askerileştirildiğine ilişkin iddiaların yanı sıra yeni eğitim yılının başlamasının üzerinden bir ay geçmesine rağmen birçok öğrenciye ders kitaplarının ulaştırılmadığı da bildirildi.

Farklı haber kaynaklarına göre çok sayıda öğrenci hala ders kitabı olmadan okula gidiyor. İran yönetimine yakın medya kuruluşları ise dağıtımdaki gecikmeyi öğrencilerin ikamet adreslerinin değişmesi gibi nedenlerle açıklıyor.

Ders kitaplarının eksikliği sürerken okulların savaş alanlarını andıran görüntülerle gündeme gelmesi, eğitim kurumlarının önceliklerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor. Çocukların eğitim ihtiyaçları karşılanmazken askeri sembollerle çevrili sınıflarda bulunmaya zorlanması, ailelerin tepkisini artırıyor.