Haber Merkezi- Son aylarda Suriye'nin çeşitli kentlerinde güvenlik seviyesinin gerilemesi, şiddet ve saldırı olaylarında gözle görülür bir artış yaşanması nedeniyle halk arasında endişeleri artırdı. Ekonomik ve toplumsal baskılar ile denetim mekanizmalarındaki zayıflığın etkisiyle büyüyen sorunların önlenmesi için adım atılması çağrıları yapılıyor.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin (SOHR) verilerine göre, 2026 yılının başından bu yana ülkenin farklı kentlerinde 201 cinayet ve suç olayı kaydedildi. Bu olaylarda 178 erkek, 30 kadın ve 14 çocuk olmak üzere toplam 222 kişi hayatını kaybetti.

Söz konusu rakamlar, ülkenin içinde bulunduğu güvenlik, toplumsal ve ekonomik dönüşümler ışığında suç oranlarındaki artışın nedenlerine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.

Veriler, suçların tek bir nedene dayanmadığını ortaya koyuyor. Kişisel ve aile içi anlaşmazlıklar, yasal denetim dışındaki silahlanmanın yaygınlaşması, derinleşen ekonomik kriz, yıllarca süren savaşın psikolojik ve toplumsal etkileri ile bazı bölgelerde devam eden kan davaları, suç oranlarını artıran başlıca etkenler arasında gösteriliyor.

Bireysel silahlanma artıyor

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, 2 Haziran günü yaptığı açıklamada, sahadan gelen bilgilerin yasal çerçeve dışında bireysel silahlanmanın günlük anlaşmazlıkları kısa sürede kanlı olaylara dönüştürdüğünü ortaya koyduğunu belirtti. Gözlemevi, bunun toplumsal denetim mekanizmalarının kırılganlığını ve yerel arabuluculuk araçlarının zayıfladığını gösterdiğini ifade etti.

Açıklamada, bu göstergelerin toplumsal yapı ve güvenlik alanındaki dönüşümlerin suç tablosunu nasıl şekillendirdiğine ilişkin daha geniş bir tartışmanın önünü açtığı, ayrıca ekonomik krizin bireylerin davranışları ve anlaşmazlıkları şiddete başvurmadan çözme kapasiteleri üzerindeki etkisinin de dikkate alınması gerektiği vurgulandı.

Gözlemevi'ne göre, halkın bir bölümü suç oranlarındaki yükselişi kötüleşen yaşam koşulları, artan yoksulluk ve işsizlikle ilişkilendiriyor. Diğer bir kesim ise güvenlik seviyesindeki düşüş, nefret söyleminin yaygınlaşması, intikam ve kan davası kültürünün güçlenmesi ile bireysel silahlanmanın artmasını temel nedenler arasında görüyor.

İnfaz ve intikam amaçlı saldırılar

SOHR verilerine göre, 2026 yılının başından bu yana yargı dışı infaz ve intikam amaçlı saldırılarda 85 erkek, 8 kadın ve 2 çocuk olmak üzere toplam 95 kişi yaşamını yitirdi. Bu durum, kontrolsüz şiddetin giderek yaygınlaştığını ortaya koyuyor.

Gözlemevi, suç olaylarının artmaya devam ettiği bir ortamda güvenlik boşluğunun Suriye toplumunun karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri olduğunu belirterek, şiddetin yapısal nedenlerinin ele alınması ve toplumsal güvenliğin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Kurumlara çağrı

Ayrıca ilgili kurumlara; hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, silah yayılımının kontrol altına alınması, yargı ve denetim mekanizmalarının etkinleştirilmesi, toplumsal farkındalık programlarının hayata geçirilmesi ve suç oranlarının artışında etkili olan ekonomik, sosyal ve psikolojik faktörlerin giderilmesine yönelik acil adımlar atılması çağrısı yapıldı. Gözlemevi, sorunun daha iyi anlaşılabilmesi ve etkili politikalar geliştirilebilmesi için olayların titizlikle belgelenmesinin önemine de dikkat çekti.