Haber Merkezi- Fas’ta siyasi partilerin yaklaşan milletvekili seçimleri için aday listelerini kesinleştirmeye başladığı süreçte, kadınların siyasi hayata katılımı ve karar alma mekanizmalarındaki temsili tartışılıyor.

“Şiddetten Arındırılmış Çalışma Dünyası İçin 190” ile “Kadınların Onuru ve Hakları İçin” koalisyonları tarafından yayımlanan açıklamada, kadınların seçimlerdeki konumuna ilişkin bazı gelişmelerin endişe verici olduğu belirtildi. Koalisyonlar, adaylık süreçlerinin kadınların parlamento yarışında eşit koşullara sahip olup olmadığı konusunda soru işaretleri yarattığını ifade etti.

‘Sadece aday sayısına bakılmamalı’

Açıklamada, kadınların seçim listelerindeki varlığının yalnızca aday sayısıyla ölçülmemesi gerektiği vurgulandı. Kadınların listelerdeki sıralamasının yanı sıra kazanma ihtimalleri, siyasi ve örgütsel destekleri ile kampanyalar için sağlanan maddi imkanların da dikkate alınması gerektiği belirtildi.

Kadınların özellikle yerel listelerde başkanlık ve seçilme ihtimalinin yüksek olduğu sıralarda yeterince yer alamadığı kaydedilen açıklamada, bazı adaylık süreçlerinde akrabalık ilişkileri ve ekonomik gücün belirleyici olabildiği ifade edildi.

Dijital şiddet endişesi

Koalisyonlar, kadınların siyasete katılımının önündeki engeller arasında ekonomik gücün yanı sıra kültürel, kurumsal ve siyasi dirençlerin de bulunduğuna dikkat çekti.

Kadın siyasetçilere yönelik siyasi şiddetin, özellikle dijital mecralarda giderek daha görünür hale geldiği belirtilirken, kadınların kamusal alandaki faaliyetleri veya liderlik pozisyonlarına aday olmaları nedeniyle hedef gösterilebildikleri ifade edildi. Açıklamada, eşit temsil için kadınların yalnızca seçim listelerine dahil edilmesinin yeterli olmadığı, gerçek bir siyasi rekabet yürütebilmeleri için gerekli maddi ve kurumsal desteğin sağlanması gerektiği vurgulandı.

2026 seçimleri ‘eşit temsil’ için test olacak

Koalisyonlar, yaklaşan 2026 milletvekili seçimlerinin, Fas Anayasası’nda yer alan toplumsal cinsiyet eşitliği ve eşit temsil ilkesinin siyasi kurumlarda ne ölçüde hayata geçirildiğini görmek açısından önemli bir sınav olacağını belirtti. Açıklamada, 2021 seçimlerinde yerel listeler üzerinden Fas Temsilciler Meclisi’ne giren kadın milletvekillerinin oranının yalnızca yüzde 2 olduğu ifade edildi.

Koalisyonlar, aday belirleme süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi, kadınların siyasi ve seçim kaynaklı şiddetten korunması, itiraz ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ekonomik gücün adaylık süreçleri üzerindeki etkisinin sınırlandırılması çağrısında bulundu.

Açıklamada, hedefin kadınların listelerde sembolik olarak yer almasının ötesine geçerek aday olma, seçilme, liderlik yapma ve karar alma süreçlerine etkin biçimde katılmalarının sağlanması olduğu vurgulandı.