NEXEM ÇAÇAN

Qamişlo- Medya, toplum bilincini oluşturan, gerçekleri aydınlatan ve halkın hafızasını kaybolmaktan koruyan güçtür. Medya yalnızca bilgi aktaran bir araç değil, aynı zamanda toplumsal değişimlerin tanığı, gizlenen gerçeklerin sesi ve toplumun tarihini oluşturan olayların canlı arşividir. Medya aracılığıyla bugünün olayları yarının anılarına dönüşür; toplumun deneyimleri, mücadeleleri ve gerçekleri bir kuşaktan diğerine aktarılır. Bu nedenle sorumlu bir medya, yalnızca bilgi yaymakla kalmaz, aynı zamanda özgür bir bilincin oluşturulmasında, eleştirel düşüncenin güçlendirilmesinde ve toplumun kimliği ile hafızasının korunmasında da temel bir rol oynar. Bu çerçevede ajansımızın sorularını yanıtlayan gazeteci Loristan Derwîş, medyanın bilinç oluşturmadaki rolü, toplum hafızasının korunmasındaki önemi ve tarihsel gerçeklerin bir kuşaktan diğerine aktarılması hakkında değerlendirmelerde bulundu.

*Medya, bilinçli ve duyarlı bir toplumun oluşmasında nasıl bir etkiye sahiptir?

Medyanın temeli toplumdan gelir ve kuşkusuz medya, toplum üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratır. Medya dördüncü güç olarak tanımlanır, ancak 21’inci yüzyılda uygulamada toplum üzerinde etkili olan başlıca güçlerden biri haline gelmiştir. Olumlu açıdan medya, toplumun değerlerinin, varlığının, kimliğinin ve kazanımlarının korunmasında önemli bir rol oynar ve toplumun sesi olur.

Gazetecilik kolay bir meslek değildir ve gazeteci bu yolda birçok koşul ve zorlukla karşı karşıya kalır. Ancak tüm engellere rağmen gazetecinin kendi toplumunun sesi olması gerekir. Toplumun sesi derken yalnızca bilgi aktarımını kastetmiyoruz; toplumun kültürünün, tarihinin, değerlerinin ve kimliğinin korunmasını ve aktarılmasını da kastediyoruz. Bu nedenle medya, gelecek kuşaklara aktarılmak üzere toplumun hafızası, olayları, deneyimleri ve değişimlerinin taşıyıcısı olmalıdır. Bu çerçevede Rojava Devrimi sırasında medyanın gelişmesiyle birlikte birçok toplumsal kültürü ve değeri yakından tanıma fırsatı bulduk.

*Medya, toplum bilincini nasıl geliştirebilir ve olumlu değişimler yaratabilir?

Rojava Kürdistan’da farklı bileşenler bir arada yaşıyoruz ve bu bileşenlerin her biri kendine özgü bir kültüre, dile ve geleneğe sahip. Medya sayesinde birbirimizin kültürünü ve dilini tanıma, birbirimizden öğrenme ve birbirimize ilişkin anlayışımızı geliştirme fırsatı bulduk. Medya, bileşenler arasındaki ilişkilerin yakınlaşmasında ve güçlendirilmesinde, ayrıca ortak değerlerin yaygınlaştırılmasında önemli bir rol oynuyor. Bugün medyanın katkısıyla birçok insan birbirinin dilini öğrenmek ve kültürünü daha iyi tanımak istiyor. Bu da medyanın yalnızca bilgi aktarma aracı olmadığını, aynı zamanda toplumlar arasında anlayış, karşılıklı kabul ve toplumsal gelişimin oluşmasına yardımcı olan bir köprü olduğunu gösteriyor.

*Medya, toplumun anılarını ve tarihini bir kuşaktan diğerine nasıl aktarabilir?

Kuşkusuz gazeteci yalnızca olayları belgelemekle kalmaz, aynı zamanda tarih için canlı bir arşiv oluşturur ve gerçeklerin kaybolmasını önler. Medya araştırmaları ve çalışmaları sayesinde daha önce bilmediğimiz birçok tarihsel gerçek aydınlatıldı. Daha önce bildiğimiz tarih çoğu zaman devletlerin bilinci ve bakış açısına göre yazılmıştı. Ancak bugün kendi tarihimize farklı bir bakış açısıyla yaklaşabilir ve gizlenmiş gerçekleri öğrenebiliriz. Bu, gerçeğe ulaşmak için yürütülen araştırmaların, incelemelerin ve uzun soluklu mücadelenin sonucudur.

Yaklaşık 50 yıldır devam eden Özgürlük Hareketi’nin mücadelesi sayesinde tarihimizin gizli kalmış birçok yönünü öğrendik ve tarihin korunmasının da varlığımız ve kimliğimiz için verdiğimiz mücadelenin bir parçası olduğunu anladık. Kuşkusuz bu tarih, gelecek kuşaklar için önemli bir miras olacak. Böylece toplumumuzun hangi koşullarda yaşadığını ve kazanımlarına ulaşmak için nelerden vazgeçtiğini bilecekler. Her gazeteci, hazırladığı bir haberle yalnızca halka bilgi aktarmakla kalmaz; aynı zamanda bilinci geliştirir, gerçekleri açığa çıkarır ve dönemin olaylarını toplum hafızasının bir parçası haline getirir. Bu çerçevede Rojava’da yaşanan savaş, tüm zorlu ve tehlikeli koşullara rağmen medya sayesinde kapsamlı biçimde belgelendi.

Rojava Kürdistanlı gazeteciler çok zor koşullarda çalıştı ve yaşamlarını tehdit eden tehlikelerle karşı karşıya kaldı. Ancak gerçeklerin sesini ulaştırmak ve olayları belgelemek için çalışmalarını sürdürdüler. Çoğu zaman bu yoldan geri dönemeyebileceklerini bilerek olayların yaşandığı yerlere gittiler ve gerçekleri dünyaya duyurdular. Bu durum, gazeteciliğin yalnızca bir meslek olmadığını, aynı zamanda gerçekleri koruyan ve toplumun sesini bugünün ve geleceğin kuşaklarına ulaştıran tarihsel bir sorumluluk olduğunu gösteriyor.

*Kadın gazeteciler, kadınların sesini ve sorunlarını topluma nasıl ulaştırabilir?

Kadın toplumun temelidir ve yaşamın bütün alanlarında önemli bir role sahiptir. Medya alanında da kadın gazeteciler, kendilerine özgü bakış açıları ve toplumsal sorunlara ilişkin derin anlayışları sayesinde olayların farklı yönlerini aydınlatabilir ve toplumun farklı kesimlerinin sesini halka ulaştırabilir. Gazetecilik kadınlar için yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda gerçekleri aktarmak, hakları korumak ve toplum bilincinin oluşturulmasına katkıda bulunmak için önemli bir fırsattır.

Rojava Kürdistan’da Rojava Devrimi’nin gelişmesiyle birlikte kadınlar medya alanında tarihsel adımlar attı. Kadınlar tarafından yönetilen televizyon, haber ajansı, radyo ve dergilerin kurulması, kadınların medya kurumlarının sorumluluğunu bağımsız biçimde üstlenebileceğini ve karar alma süreçlerinde rol sahibi olabileceğini gösteriyor. Bu deneyim, kadınların medyaya katılımını güçlendirmekle kalmadı, aynı zamanda toplumun tarihinin, kültürünün ve kimliğinin belgelenmesinin önünü açtı ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılması için bir temel oluşturdu.