MİHRİBAN SELAM

Helebce – Yapay zeka (Artificial Intelligence-AI), son yıllarda çağın en önemli teknolojilerinden biri haline geldi. Günlük yaşamda giderek daha fazla yer edinen yapay zeka; eğitim, çalışma yaşamı, sağlık, medya ve toplumsal ilişkiler üzerinde önemli etkiler yaratıyor.

Teknolojinin doğru kullanılması, aynı zamanda yasal ve etik çerçevelerin oluşturulması halinde yapay zekânın toplum yararına ve insan yaşamının geliştirilmesine hizmet eden güçlü bir araca dönüşebileceği belirtiliyor.

Yapay zeka nedir?

Yapay zeka; daha önce insan becerisi gerektiren öğrenme, bilgiyi analiz etme, ses ve görüntü tanıma, metin ve içerik üretme gibi bazı görevleri yerine getirebilen bilgisayar sistemleri ve programlarını ifade ediyor. Ancak sağladığı yararların yanı sıra kötüye kullanılması, toplum açısından çeşitli sorun ve riskleri de beraberinde getiriyor.

Olumlu ve olumsuz etkileri

Psikoloji araştırmacısı Awara Newroz, yapay zekanın yararları, zararları ve nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin ajansımıza değerlendirmelerde bulundu.

Psikoloji araştırmacısı Awara Newroz, “Yapay zekayı kullanmak istediğinizde olumlu yararları var. Özellikle idari alanda çok büyük fayda sağlıyor. Ancak yapay zeka kullanımının bir ölçüsü olmalı. Fazla kullanılması kişiyi tembelleştiriyor, kendi başına çaba göstermemesine neden oluyor. Sürekli kullanıldığında kişi kendisini yormuyor, araştırmıyor ve düşünmek için çaba harcamıyor. Olumsuz etkileri özellikle çocuklar açısından daha fazla. Yapay zekanın yaygınlaşması bazı iş alanlarını da etkiliyor. Çünkü akıllı sistemler tekrarlanan ve otomatik işleri yerine getirebiliyor” dedi.

‘Çocukların kullanımı ebeveyn gözetiminde olmalı’

Çocukların toplumun önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Awara Newroz, yapay zeka kullanımının çocuklar açısından mutlaka anne ve babaların gözetimi ve yönlendirmesi altında olması gerektiğini söyledi.

Aşırı kullanımın çocuklar için ciddi zararlar yaratabileceğini kaydeden Awara Newroz, çocukların bilgiye her zaman hazır biçimde ulaşması yerine araştırmayı öğrenmesi gerektiğini belirtti.

Awara Newroz, “Çocuğun dünyası yetişkinlerin dünyasından farklıdır. Çocukların kitaplara ve dergilere yönelmesi, bir şeyleri kendilerinin araştırması gerekir. Her şey hazır biçimde önlerine gelmemeli” dedi.

Sahte ses ve videoların, insanların doğru ile yanlışı ayırt etmesini zorlaştırabileceğine dikkat çeken Awara Newroz, bunun özellikle çocuklara yönelik animasyon içeriklerinde önemli bir risk oluşturduğunu söyledi.

‘Şirketler ve kurumlar sorumlu davranmalı’

Awara Newroz, “Kişisel verilerin ve mahremiyetin korunması da önemli bir konu. Bu nedenle şirketler ve kurumlar yapay zekayı sorumlu ve yasalara uygun biçimde kullanmalı. Özellikle çocuklara yönelik animasyonlarda meyveler ve birçok farklı konu üzerinden içerikler üretiliyor. Ancak bunların bir kısmı çocukların dünyasına yabancı. Biz yetişkiniz ve bazı şeyleri anlayıp kabul edebiliriz ama çocukların dünyası farklıdır. Çocukların zihinsel gelişimi henüz tamamlanmadığı için karşılaştıkları içerikler onları farklı biçimlerde etkileyebilir. Bu nedenle yetişkinlerin çocukların izlediği içerikler konusunda sürekli dikkatli olması gerekiyor. Çocuklara yönelik animasyon hazırlayanlardan bu tür içerikleri azaltmalarını ve yeniden gözden geçirmelerini istiyorum. Çünkü bunların zararı kimi zaman yararından daha fazla olabiliyor” dedi.

‘Asıl mesele yapay zekânın nasıl ve ne için kullanılacağı’

Awara Newroz, yapay zekanın toplumda önemli ilerlemelerin önünü açabileceğini ancak bunun sorumlu kullanım ve toplumsal farkındalıkla mümkün olabileceğini vurguladı.

Awara Newroz, “En önemli soru, yapay zekanın kullanılıp kullanılmaması değil; nasıl ve ne amaçla kullanılacağıdır” dedi.