BAHARAN LEHİB

Afganistan- Afganistan’da Taliban yönetimi, eğitim yılının başladığını ilan etti. Ancak milyonlarca kız öğrencinin okula dönmesi engellenirken, kadın öğretmenler de görevlerine devam edemiyor. Ülkede özel ve devlet okulları neredeyse boş kalırken, birçok kız çocuğu zorla evlilikler ve dini okullara yönlendirilmiş durumda. Eğitimde yaşanan bu kısıtlamalar, Afganistan’ın gelecek nesillerini derinden etkileyecek ciddi bir krize işaret ediyor.

Ülkede milyonlarca kız öğrencinin eğitim hakkı engellendi; geçen yıl altıncı sınıfta olan kız çocukları, milyonlarca diğer çocuklar gibi evlerinin dört duvarı arasında hapsolmak zorunda bırakıldı. Diğer yandan, dini okullar her geçen gün daha fazla rağbet görüyor ve bu durum, Afganistan’ın gelecek nesilleri için kısıtlayıcı ve tekelci bir eğitim ortamı yaratıyor. Sınırlı sayıda çocuk, internetin yüksek maliyeti nedeniyle online derslere katılmaya çalışıyor. Diğerleri eğlence için dini okullara yöneliyor ve büyük çoğunluk zorla evliliklerin kurbanı oluyor. Bazı aileler, Taliban’ın bulunduğu uzak bölgelerde kızlarını korumak için küçük yaşta kendilerinden çok büyük erkeklerle evlendirmek zorunda kalıyor.

Hiç kız öğrenci yoktu

Dört yılı aşkın süredir Afganistan toplumunun yarısı, yani kadınlar, eğitimden tamamen mahrum bırakılmış durumda. Afganistan’ın dört bir yanında kadın ve kız çocukları gizli sınıflar oluşturarak eğitim almaya çalışsa da, bunlar resmi bir müfredat ve devlet eğitim sistemi yerine geçemiyor.

Daha fazla bilgi edinmek için bugün bazı okulları ziyaret ettik. Özel okullara bile yalnızca çok az sayıda öğrenci kayıt için başvuruyordu; çünkü kıyafet, kitap ve eğitim masraflarını ödemek masraflı. Şehid Degerval Farooq Lisesi’ne gittik; burada altıncı sınıf üstü kız öğrenciler eğitim görmeliydi. Ancak okulda hiç kız öğrenci yoktu.

Kadınlar görevlerine devam edemiyor

Bugün gittiğimiz tüm okullarda kadın öğretmenler yoktu. Nedenini sorduğumuzda, Taliban hükümetinin kadın öğretmenlerin ders vermeye devam edip edemeyeceğine dair kararını henüz açıklamadığını söylediler. Öğretmen Mehmude Gül yaşanan durumu “Aslında daha önce yoklama imzalamak için gitmek zorundaydık. Bugün eğitim yılı başlangıcı ilan edildi. Tüm kadın öğretmenler ders saatlerinde hazır bulunduk. Okul müdürümüz daha önce bir kadındı, ancak artık görevine devam etmesine izin verilmedi ve Taliban’ın bir savaş komutanı okulumuzun yönetimini üstlendi. Tüm kadın öğretmenlere, yoklama imzasından sonra evlerine dönmeleri ve hükümetin kadınların ders vermeye devam edip edemeyeceğine karar vermesini beklemeleri söylendi” sözleriyle anlattı.

Mehmude Gül, “Her gün aşağılanıyoruz. Taliban’ın belirlediği dini eğitimi almak zorundayız. Maaşımızı aylardır alamıyoruz. Ama hepimizin kadınlar olarak gelir ve toplumsal rol sahibi olmaya ihtiyacımız var. Umarım bir gün kadınlar ülkeyi yönetir ve toplumu her açıdan barış ve istikrara ulaştıracak şekilde dönüştürür” dedi.