RANİM HİLUF

Şam – 2011 yılında Suriye krizinin başlamasıyla birlikte sivil toplum çalışmaları ülkede yaygınlaşmaya ve kadınlara yönelik destek programları geliştirilmeye başlandı. Yerinden edilme ve göç dalgalarında, hatta rejimin kontrolündeki bölgelerde kalan ailelerde dahi kadınlar ailelerin yükünü üstlenen temel aktör haline geldi. Ancak kadınlara yönelik çalışmalar uzun süre dikiş, kuaförlük gibi geleneksel mesleklerin yanı sıra yardım ve psikolojik destekle sınırlı kaldı. Zamanla bu yaklaşım değişerek kadınlara yerel yönetim ve ademi merkeziyetçilik gibi alanlarda eğitimler verilmeye başlandı. Bu süreçte ortaya çıkan “Dara Selam” projesi ise kadınlara yönelik kalıplaşmış yaklaşımların dışına çıkarak teknoloji ve dijital araçları kadınların güçlendirilmesi için kullanmaya başladı.

Kadın gruplarıyla bir araya geldi

“Dara Selam” fikri, 2017 yılında icra direktörü ve Mütevelli Heyeti Başkanı Rana Şeyh Ali’nin ABD’deki üniversitelerden birinde gerçekleştirdiği burs programı sırasında edindiği deneyimle ortaya çıktı. Rana Şeyh Ali, program kapsamında kadınların barışın inşası ve tesisindeki rolü üzerine çalıştı. Burs sürecinde dünyanın farklı bölgelerinde, çatışma alanlarında yaşayan ve çatışma sonrası toplumlarında istikrarı sağlamak için çeşitli araçlara başvuran kadın gruplarıyla bir araya geldi. Bu deneyim, farklı coğrafyalardaki kadınlar arasında bilgi ve deneyim paylaşımının nasıl sağlanabileceği ve bu birikimin toplumların yararına nasıl kullanılabileceği sorularını gündemine taşıdı.

Dijital haklar konusunda eğitim veriyorlar

Rana Şeyh Ali, teknolojinin yalnızca günümüzde erişilebilen bir araç değil, aynı zamanda bir amaç olduğunu belirtti. “Dara Selam’da kadınlarla çalışıyor, becerilerini ve teknolojiyle ilgili bilgi birikimlerini geliştiriyor ve bunları barışa hizmet etmek için nasıl kullanabileceklerini öğretiyoruz” diyen Rana Şeyh Ali, çalışmalarının önemli bir bölümünü teknoloji aracılığıyla kolaylaştırılan şiddetle mücadeleye ayırdıklarını aktardı. Kadınların ve en kırılgan grupların maruz kaldığı bu şiddet türüne karşı kadınları bilinçlendirdiklerini belirten Rana Şeyh Ali, dijital haklar konusunda eğitim verdiklerini ve kadınların kendilerini hukuki ve psikolojik açıdan nasıl koruyabilecekleri konusunda destek sunduklarını söyledi.

“Dara Selam”, teknoloji ve barış inşasıyla bağlantılı farklı konulara da odaklanıyor. Kurum, yerel topluluklarda kadınların ve genç kadınların becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütürken, teknolojik gelişime katkı sunmayı ve dijital vatandaşlıkla bağlantılı araçlarını geliştirmelerini hedefliyor. Kurum ayrıca kadınların toplumun istikrarına katkı sağlayacak kendi teknolojik araçlarını geliştirmelerini destekliyor. “Dara Selam”, Suriye’deki mevcut sivil toplum kuruluşlarından “kadın dostu teknoloji” anlayışıyla ayrılıyor. Bu yaklaşım, şiddetten arınmış ve barışın hakim olduğu toplumların oluşturulmasını amaçlıyor. Kurum, kadınların çatışma sonrası döneme öncülük edebileceğine inanıyor ve kadınların yerel, ulusal hatta bölgesel düzeyde toplumlarının yeniden inşasına katkı sunabileceğini savunuyor.

‘Dara Selam Suriye ile sınırlı değil’

Rana Şeyh Ali, “Dara Selam Suriye ile sınırlı değil. Kadınların hayatın her alanında, dijital ortam da dahil olmak üzere, katkı sunmasını istiyoruz. Dijital ortam, vatandaşlığın en küçük meselelerinden büyük ulusal meselelere kadar farklı alanlarda katılımın gerçekleştiği bir alan” dedi. Rana Şeyh Ali, kurumun diğer kuruluşlardan ayrıldığı noktanın dijitalleşme, yani dijital dönüşüm ve yenilik üzerine yoğunlaşması olduğunu belirterek, dijital alanın yönetilmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini vurguladı. Kurumun çalışmalarına başladığı günden bu yana birçok kadının düşüncesinde değişim yarattığını aktaran Rana Şeyh Ali, gönüllü olarak başlayan bazı kadınların zamanla kurum bünyesinde çalışmaya başladığını söyledi.

‘Kadınların kendilerini nefret söylemlerinden korumalarını amaçladık’

Rana Şeyh Ali’nin aktardığı başarı hikayelerinden biri, gönüllülerin zamanla kurum çalışanlarına dönüşmesi oldu. Bu gönüllülerden biri olan Grace Nakiri, yaşadığı deneyimi şu sözlerle aktardı:

“Dara Selam’daki yolculuğum 2024 yılında, kadınların vatandaşlığı ve dijital haklarını ele alan ‘Sen Liderisin’ adlı proje kapsamında verilen eğitimle başladı. Projenin ardından gönüllü oldum. Daha sonra çalışmalarım gelişti ve kurumun dijital medya sayfalarının yöneticisi oldum. Kurumun değerleriyle uyumlu içerikler yazıyor ve yayımlıyorum. Bana eğitim verdiler ve yanlış bilgilendirme, kadınların dijital ortamda korunması ve dijital refahlarını nasıl sağlayabilecekleri üzerine bir projede birlikte çalıştık. Özellikle nefret söylemlerinin yaygınlaştığı günümüzde kadınların kendilerini nefret söylemlerinden korumalarını amaçladık.

Bu deneyim bana nasıl davranacağımı, kendimi nasıl koruyacağımı ve toplumda etkin bir bireye nasıl dönüşeceğimi öğretti. En önemlisi de Suriye’deki kadınların bir parçası olarak kendimi nasıl savunacağımı öğretti. Gönüllülükten çalışanlığa geçtiğim dönemde toplumda aktif bir birey olarak haklarımın ve görevlerimin neler olduğunu öğrendim. Suriye hukuku ve doğru idari çalışma yöntemleri hakkında çok şey öğrendim. Tüm zorluklarla karşılaştım ve bugün sosyal medya yöneticisiyim.”

“Dara Selam” üyeleri, Suriye’deki yaşamın koşulları ne kadar değişirse değişsin, farklı sivil toplum mesajlarını Suriye sahasına ulaştırmak için mücadele ediyor.