Silêmanî - Peşmerge güçleri yalnızca askeri bir yapı olarak değil, aynı zamanda Federal Kürdistan Bölgesi’nin özerk yönetiminin ve siyasi kimliğinin temel simgelerinden biri olarak görülüyor. Bu nedenle son dönemde gündeme gelen peşmerge güçlerinin Irak’ın merkezi askeri yapısına entegre edilmesine yönelik tartışmalar, bölgede güvenlik yetkilerinin sınırlandırılması ve tarihi kazanımların zayıflatılması endişelerini beraberinde getiriyor.

Uzmanlar, Federal Kürdistan Bölgesi’nin en önemli güvenlik kurumlarından biri olan peşmergenin, bölgenin iç otoritesinin ve karar alma bağımsızlığının temel dayanaklarından biri olduğunu belirterek, merkezi askeri yapıyla olası bir birleşmenin Hewlêr ile Bağdat arasındaki güç dengesini etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

‘Kadınların temsili zayıflayabilir’

Kadın peşmerge birlikleri ise Kürt kadınlarının güvenlik alanındaki en önemli kazanımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, daha merkezi bir askeri yapıya geçilmesi halinde kadınların komuta ve karar alma mekanizmalarındaki temsilinin zayıflayabileceği uyarısında bulunuyor.

Öte yandan bazı çevreler, federal sistem çerçevesinde ve Federal Kürdistan Bölgesi’nin yasal hakları korunarak yapılacak bir güvenlik yapılanmasının askeri koordinasyonu artırabileceğini savunuyor. Ancak konu, şimdilik siyasi tartışmalar ve olası senaryolar düzeyinde kalmayı sürdürüyor.

‘Kadın peşmergeler entegrasyona izin vermez’

Eski Peşmerge Derneği Yüksek Konseyi Üyesi ve Kadın Peşmerge Gücü Kurucu Heyeti üyelerinden Mihabad Şêx Heme Emîn, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kürt kadınların tarih boyunca Kürdistan’ın savunulması ve geliştirilmesinde önemli roller üstlendiğini belirten Mihabad Şêx Heme Emîn, bugün bağımsız bir kadın peşmerge tugayının varlığının büyük bir kazanım olduğunu söyledi.

“Kadın peşmerge gücü bugün Kürdistan genelinde önemli bir konuma sahip. Kürt kadınları geçmişten bugüne hem mücadele hem de devrim süreçlerinde etkin roller üstlendi. Bizler de bu mirası sürdürüyoruz” diyen Mihabad Şêx Heme Emîn, kadınların örgütlü mücadelesinin dağ kadrolarından başlayarak kurumsal bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.

‘Kadınların askeri alandaki varlığı kendini kanıtladı’

Kadın peşmerge birliklerinin kuruluş sürecinde dönemin Kürdistan Yurtseverler Birliği başkanının desteğinin önemli olduğunu belirten Mihabad Şêx Heme Emîn, bu destek sayesinde kadın güçlerinin büyüdüğünü ve kurumsallaştığını kaydetti.

Çok sayıda kadının ve şehit ailelerinden gelen kadınların peşmerge saflarına katıldığını dile getiren Mihabad Şêx Heme Emîn, kadınların Kürdistan’ın savunulmasında, terörle mücadelede ve bölgenin korunmasında önemli görevler üstlendiğini vurguladı. Mihabad Şêx Heme Emîn, “Kadınlar iradelerini ve yeteneklerini ortaya koyduklarında, askeri mücadelede de yer almaları gerektiği görüldü. Düşmanlar Kürdistan kadınlarının da topraklarını savunacağını bilmeliydi. Bu nedenle çok sayıda kadın peşmerge saflarına katıldı” şeklinde konuştu.

‘Peşmerge güçlerinin entegrasyonu kabul edilemez’

Son dönemde gündeme gelen entegrasyon iddialarına da değinen Mihabad Şêx Heme Emîn, peşmerge güçlerinin Irak ordusuna dahil edilmesine karşı olduklarını belirtti. Mihabad Şêx Heme Emîn, “Kürdistan Bölgesi Irak Anayasası’nda özel bir statüye sahiptir ve bölgenin korunması için peşmerge gücüne ihtiyaç vardır. Kadınlar da bu yapının ayrılmaz bir parçasıdır. Peşmerge Bakanlığı bünyesinde özel bir konuma sahipler. Sîlêmani’de kadın peşmergeler için bağımsız bir merkez dahi bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Peşmerge güçlerinin geleceğine ilişkin son günlerde çeşitli toplantılar yapıldığını da belirten Mihabad Şêx Heme Emîn, bu görüşmelerde kadın tugayının güçlendirilmesi gerektiğinin vurgulandığını söyledi.

Ayrıca Irak Parlamentosu’nda zorunlu askerlik sisteminin ülke genelinde, Kürdistan Bölgesi’ni de kapsayacak şekilde uygulanmasına yönelik bazı girişimlerin bulunduğunu ancak bunların henüz hayata geçirilmediğini ifade etti.

‘Bu adım anayasa ile çelişir’

Mihabad Şêx Heme Emîn, peşmerge güçlerinin başka bir askeri yapı içinde eritilmesinin ciddi sonuçlar doğuracağını belirterek şöyle konuştu:

“Bu güçlerin entegrasyonu fayda değil zarar getirir. Bizim açımızdan böyle bir girişim anayasa ile çelişmektedir. Peşmerge başka bir yapıya dahil edilirse tarihsel önemini ve konumunu kaybeder. Peşmerge gücü ve özellikle kadın peşmerge birlikleri kolay oluşturulmadı. Bu yapı, Kürdistan halkının yıllar süren mücadele ve fedakarlıklarının bir ürünüdür. Bu nedenle halkın hakları ve emeği göz ardı edilerek Irak ordusuna entegre edilmemelidir. Kadınlar artık haklarının gasp edilmesine izin vermeyecektir. Nasıl ki Rojava’da kadınlar askeri yapılarının tasfiye edilmesine karşı durduysa, bugün de benzer girişimlere karşı çıkacaktır. IŞİD’e karşı verilen mücadelede de gördük ki kadınlar ön saflarda yer aldı. Bundan sonra da mücadelelerini sürdürmeye devam edeceklerdir.”