NEXEM ÇAÇAN

Qamişlo - Kürt dili ve kimliği üzerindeki yasakların ardından, 19 Temmuz Devrimi ile bölgede yeni bir eğitim dönemi başladı. Rojava Kürdistan Eğitim Sorumlusu Semîra Haj Elî, ana dilde eğitimin sadece bir dil öğrenme süreci değil, aynı zamanda bir kimlik ve özgürlük mücadelesi olduğunu vurgulayarak, 2011'den bugüne uzanan zorlu ama kararlı dönüşümü anlattı.

Küçük okullarda başlayan süreç

Semîra Haj Elî, Kürtçe için hazırlıkların 2011 yılında başladığını dile getirerek sözlerine şöyle başladı:

"19 Temmuz Devrimi ile birlikte Kürtçe dil devrimi başladı. Bu, Rojava halkı olarak dilimiz ve kimliğimizle ilerlememiz ve o devrimin kazanımlarını 19 Temmuz Devrimi içerisinde geliştirmemiz adına atılan ilk adımdı. Kürtçe için atölye çalışmaları 2011 yılında başladı. Devrim sürecinde Kürtçeyi öğretmek için ilk küçük okullar açıldı; bu küçük okullarımıza yoğun bir katılım vardı, halk kendi dilini öğrenmek istiyordu. Bu yüzden herkes büyük bir sevinç ve kararlılıkla katılıyor, kendi dilini öğrenmek istiyordu."

Semîra Haj Elî, Baas rejiminin Kürtçenin okullara girmesini kabul etmediğini belirterek şöyle devam etti:

"2012 yılında Amûdê'de Kürtçe Dil Konferansı düzenlendi; o konferansta Kürtçe için birçok önemli nokta tartışıldı. Baas rejimi okullara girmemizi ve öğrencilere Kürtçe öğretmemizi kabul etmiyordu. Ancak biz Kobanê, Efrîn ve Cizîr, tüm okulları açmak için planlama yaptı. Zorluklara rağmen öğrencilere Kürtçe ders vereceğimizi ispatladık. Bir ya da bir buçuk yıl içerisinde, tüm Kürt öğrencilerimiz için ilk, orta ve lise düzeyinde temel olarak Kürtçe müfredat hazırlandı."

'2015 ve 2016 yıllarında Kürtçe müfredat okullara girdi'

Semîra Haj Elî, 2019 ve 2020 yıllarında Özerk Yönetim'in müfredatlarının üç dilde tamamen okullara girdiğini ve öğrencilerin ana dillerinde eğitim gördüklerini belirterek şunları ekledi:

"2014 yılında Özerk Yönetim ilan edildi, bu nedenle Eğitim Konseyi de resmileşti ve Özerk Yönetim statüsünün olduğunu ispatladı. Bununla birlikte Eğitim Konseyi, Kürtçe müfredat çalışmalarına başladı ve okullara girişini sağladı. 2015 ve 2016 yıllarında Kobanê, Efrîn ve Cizîr'de Kürtçe müfredat okullara girdi. 2019 ve 2020 yıllarına kadar Özerk Yönetim'in üç dildeki müfredatı tamamen okullara girdi ve öğrenciler ana dillerinde okudular."

Semîra Haj Elî, bir kişinin dilinden uzak olması durumunda kimliğinden ve düşüncelerinden de uzak olacağına dikkat çekerek, "Çok önemli süreçlerdi, bugüne kadar da devam ediyorlar. Müfredatın hazırlanması ve basılmasında zorluklar yaşandı. Rojava Kürdistan genelinde öğretmenlerin hazırlanması ve seviyelerinin yükseltilmesi için enstitüler ve akademiler açıldı. 2015 yılında Efrîn Üniversitesi, 2016 yılında Cizîr'de Rojava Üniversitesi ve 2017 yılında Kobanê Üniversitesi açıldı. Bu da ana dilinde eğitim gören öğrencilerin haksızlığa uğramaması için bir destek oldu. Başarıları çok olan ancak zorlukları ve engelleri de çok olan bir süreçti. Dilimizden uzak olduğumuzda düşüncelerimizden de uzaktık. Dilimizi tanıdığımızda düşünce ve kimliğimizi de tanıdık" ifadelerini kullandı.

'Kürtçe eğitim her zaman verilecek'

Semîra Haj Elî, entegrasyon konusuna değinerek sözlerini şöyle noktaladı:

"Bugün geçici yönetimle yeni bir süreçteyiz, entegrasyon konusu gündemimizde ve bu konuda bazı belirsizlikler var. Uzun yıllardır bu bölgeler kendilerini yönetiyorlardı, bu yüzden bazı zorluklar yaşanabilir. Geçici yönetimin ilan ettiği 13 sayılı kararnameye göre sadece iki saat Kürtçe dersi olacağı belirtiliyor ancak Rojava Kürdistan'da bu kabul edilemez ve Kürtçe önceki sistemdeki gibi kalacaktır. Kürtçe eğitim her zaman verilecektir; bu yıl ve önümüzdeki yıl yine Özerk Yönetim'in müfredatı esas alınacaktır. Sonrasında ise Suriye genelinde Kürtlerin özelliklerini de içeren ulusal bir müfredat oluşturulacaktır. Önemli olan, Kürt çocukları için Kürtçe eğitimin verilmesidir. Suriye anayasasında Kürtçenin resmi dil olması gerekir."