Haber Merkezi - İklim krizinin etkileri dünya genelinde ağırlaşırken, sera gazı emisyonlarındaki artış küresel ısınmayı durdurmaya yönelik çabaların yetersiz kaldığını ortaya koyuyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Çevre Programı’nın (UNEP) yayımladığı Emisyon Açığı Raporu, hükümetlerin mevcut iklim politikalarının dünyanın karşı karşıya olduğu tehlikeyi önlemekte yetersiz kaldığına dikkat çekti.

Rapora göre, 2025 yılında küresel sera gazı emisyonları rekor düzeylerde seyretti. Ülkelerin mevcut politikalarını sürdürmesi halinde 2100 yılına kadar küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme kıyasla 2,8 dereceye ulaşabileceği öngörülüyor. BM Genel Sekreteri, ülkelerin açıkladığı iklim planlarının küresel ısınmayı sınırlandırmak için gereken düzeyin oldukça gerisinde kaldığını belirterek, daha güçlü adımlar atılması gerektiğini vurguladı.

Mevcut taahhütler küresel ısınmayı durdurmaya yetmiyor

Raporda, ülkelerin mevcut iklim taahhütlerini eksiksiz yerine getirmesi durumunda bile küresel sıcaklık artışının 2,6 derece düzeyinde kalabileceği ifade edildi. Mevcut politikaların devam etmesi halinde ise bu artışın 2,8 dereceye ulaşabileceği tahmin ediliyor.

En iyimser senaryoda dahi küresel ortalama sıcaklıkların yüzyılın ortalarına doğru sanayi öncesi seviyelerin 1,7 ila 1,8 derece üzerine çıkması bekleniyor. Bu tahminler, iklim krizinin etkilerini sınırlamak için belirlenen hedeflere ulaşmanın giderek zorlaştığını gösteriyor.

Raporda, yenilenebilir enerji kaynaklarının hızla yaygınlaşmasına ve birçok ülkede emisyonları azaltmaya yönelik politikaların uygulanmasına rağmen mevcut çabaların yeterli olmadığı belirtildi. Küresel ısınmanın daha fazla ilerlemesini önlemek için acil ve kapsamlı emisyon azaltımlarına ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.

Emisyonların 2030’a kadar yüzde 18 azaltılması gerekiyor

UNEP raporunda, küresel sıcaklık artışını sınırlandırmak için sera gazı emisyonlarında önümüzdeki yıllarda önemli düşüşler sağlanması gerektiği vurgulandı. Rapora göre emisyonların 2025 seviyelerine kıyasla 2030 yılına kadar yüzde 18, 2035’e kadar yüzde 45 ve 2040’a kadar yüzde 69 azaltılması gerekiyor. Ancak ülkelerin mevcut ulusal iklim planları, emisyonlarda 2030’a kadar yalnızca yüzde 5 ila 8, 2035’e kadar ise yüzde 11 ila 15 arasında bir azalma öngörüyor. Bu fark, açıklanan hedeflerle küresel ısınmayı sınırlamak için gereken azaltım düzeyi arasındaki açığın büyüklüğünü ortaya koyuyor.

1,5 derece hedefi için yeni bir yol aranıyor

UNEP, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin aşılmadan korunmasının artık mümkün görünmediğini belirtti. Bununla birlikte raporda, bu sınırın mümkün olan en düşük düzeyde ve en kısa süreyle aşılmasını, ardından sıcaklıkların yeniden 1,5 dereceye veya altına düşürülmesini amaçlayan bir yaklaşım ele alındı.

Bu senaryoya göre, sıcaklıkların 2100 yılına kadar yeniden 1,5 derece sınırına veya altına çekilmesi için yüzde 50 olasılık bulunuyor. Ancak bunun başarılması, sera gazı emisyonlarının çok daha hızlı azaltılmasına ve atmosferden büyük ölçekli karbon uzaklaştırma çalışmalarına bağlı.

Uzmanlar, karbonun atmosferden uzaklaştırılmasına dayanan bu yaklaşımın yüksek düzeyde belirsizlik içerdiği konusunda uyarıyor. Bu nedenle söz konusu yöntemlerin, emisyonların kaynağında azaltılmasının yerini tutamayacağına dikkat çekiliyor.

COP-31 öncesi uluslararası iş birliği çağrısı

Türkiye’de düzenlenmesi planlanan 31’inci Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP-31) öncesinde yayımlanan rapor, uluslararası iklim politikalarının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

BM Genel Sekreteri, uluslararası topluma emisyonları azaltmaya yönelik çabaları sürdürme çağrısında bulunarak sera gazlarının orman yangınları, seller ve diğer yıkıcı çevresel felaketleri ağırlaştıran temel etkenler arasında yer aldığını vurguladı.

Raporda ayrıca, ülkelerin geçen yıldan bu yana sunduğu yeni iklim planlarının küresel ısınmaya ilişkin gelecek tahminlerinde kayda değer bir iyileşme sağlamadığı belirtildi. Sıcaklık artışını yeniden 1,5 derece sınırına çekme hedefinin ise büyük ölçekte karbon giderimine dayanacağı, ancak bu yöntemin uygulanabilirliği ve sonuçları konusunda önemli belirsizliklerin bulunduğu ifade edildi.

UNEP’in değerlendirmesi, iklim krizinin etkilerini sınırlandırmak için ülkelerin mevcut taahhütlerin ötesine geçmesi ve emisyon azaltımını hızlandırması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.