Haber Merkezi - İran ile ABD arasındaki gerilim ve savaş atmosferinin gölgesinde, İran İslam Cumhuriyeti cezaevlerinde idam cezalarının infazı sürüyor. Kamuoyunun savaş ve askeri saldırılara odaklandığı bu süreçte, insan hakları örgütleri idamların arttığını, tutukluların tek kişilik hücrelere sevk edildiğini ve ülke genelinde baskıların yoğunlaştığını duyurdu.

Yayımlanan raporlara göre son günlerde Karac'daki Kızılhisar, Reşt'teki Lakan, Şiraz'daki Adilabad, Tebriz Merkez, Hürremabad (Parsilon), Sari Merkez ve İsfahan cezaevlerinde toplam 17 kişi idam edildi. İdam edilenler arasında siyasi tutsaklar, 2022 protestolarında gözaltına alınanlar, siyasi olmayan davalardan hüküm giyenler, uyuşturucu suçlarından mahkum edilenler ve İsrail adına casusluk yapmakla suçlanan bir kişi de bulunuyor.

En dikkat çeken infazlardan biri, 2022'deki kitlesel protestolar sırasında tutuklanan siyasi tutsak Arif Hoşkar'ın Karac Kızılhisar Cezaevi'nde idam edilmesi oldu. İnfaz öncesinde tek kişilik hücreye alınan Arif Hoşkar'ın ailesi, avukatları ve insan hakları kuruluşları kararın her an uygulanabileceği uyarısında bulunmuştu. İşkence, zorla alınan ifadeler, seçtiği avukata erişimin engellenmesi ve adil yargılanma hakkının ihlal edilmesine rağmen Arif Hoşkar'ın idamı 15 Temmuz sabahı gerçekleştirildi.

Aynı gün Kızılhisar Cezaevi'nde dört kişi daha idam edildi. İnfaz edilenler arasında Pervin Çarduli de yer aldı. Böylece cezaevinde bir günde beş idam gerçekleştirildi.

İdamlar ülkenin farklı cezaevlerinde de devam etti. Reşt'teki Lakan Cezaevi'nde 48 yaşındaki bir hükümlü idam edilirken, Tebriz Merkez Cezaevi'nde Banêli bir Kürt hükümlü dahil üç kişi yaşamını yitirdi. Hürremabad Merkez Cezaevi'nde iki, Şiraz Adilabad Cezaevi'nde ise bir kişi idam edildi. Aynı cezaevinde idam cezasına çarptırılan bir kişinin da cezaevi koşullarının yol açtığı baskılar nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi.

Sari Merkez Cezaevi'nde siyasi olmayan dosyalardan yargılanan üç kişi idam edilirken, İsfahan'da ise 2025 yılındaki protestolarda gözaltına alınan ve Dehagan Kaymakamlığı ile polis merkezini ateşe vermekle suçlanan Muhammed Emini Dehagani'nin idam cezası önceden herhangi bir bildirim yapılmadan infaz edildi.

İdam karaları devam ediyor

İdam kararları da verilmeye devam ediyor. Tahran 1 No'lu Ağır Ceza Mahkemesi'nin 3'üncü Dairesi, siyasi olmayan bir davada Sara isimli bir kadını idama mahkum etti. Böylece en az bir kişinin daha idam edilme riskiyle karşı karşıya olduğu belirtildi.

İdamların artmasıyla birlikte çok sayıda tutuklunun ailelerine haber verilmeden tek kişilik hücrelere sevk edildiği bildirildi. İnsan hakları savunucuları, tutukluların aniden hücreye alınmasının, aileleriyle iletişimlerinin kesilmesinin ve görüş haklarının engellenmesinin çoğu zaman infaz öncesi uygulamalar olduğuna dikkat çekerek, önümüzdeki günlerde idamların artabileceği uyarısında bulundu.

Cenazeleri 12 gün sonra ailelerine verildi

Öte yandan, güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu iki Beluc yurttaş ile bir Kürt kolber yaşamını yitirdi. Yerel kaynaklara göre, 11 Temmuz'da Taftan ilçesinde güvenlik güçlerinin ateş açması sonucu katledilen iki Beluc yurttaşın cenazeleri 12 gün sonra ailelerine teslim edildi. Resmi makamlar iki kişiyi güvenlik güçlerine yönelik saldırıya katılmakla suçlarken, insan hakları kaynakları olay sırasında herhangi bir silahlı çatışma yaşanmadığını belirterek bu iddiayı reddetti.

Ayrıca Rojhilat Kürdistanı'nın Serdeşt kenti yakınlarındaki Derkî köyü sınır hattında genç bir Kürt kolberin sınır birliklerinin doğrudan açtığı ateş sonucu yaşamını yitirdiği bildirildi. Kürdistan İnsan Hakları Ağı, sınır muhafızlarının herhangi bir uyarıda bulunmadan kolber grubuna ateş açtığını duyurdu.