Haber Merkezi- İran’da, haftalardır geniş çaplı halk protestoları yaşanıyor. Protestolar, ülkenin farklı şehir ve eyaletlerine yayıldı. Göstericiler ise yetkililer tarafından şiddetli bir baskı kampanyasıyla karşı karşıya. Gözaltılar ve hak ihlalleri artıyor; kriz, uluslararası toplum ve insan hakları örgütlerinin endişelenmesine yol açan ciddi bir insani ve siyasi tabloya dönüşüyor.

Yaklaşık bir aydır İran sokakları sakin değil; devam eden protestolar, yetkililer tarafından baskı ve gözaltılarla karşılanıyor. Şiraz’daki tutuklu kadınlar krizi, iktidarın daha sert yüzünü ortaya koyuyor. Adil Abad Cezaevi’nde tutuklu 150 kadın—çoğu öğrenci ve sivil aktivist—zor koşullar altında tutuluyor. Hücreler aşırı kalabalık ve en temel insani ve sağlık haklarından yoksun. Ayrıca ziyaret ve iletişim hakları ciddi şekilde kısıtlanmış durumda. Bu gelişmeler, ülkeyi yeni bir tırmanış evresine sokuyor.

Cenazeler stadyumda teşhis ediliyor

Yetkililer, Karaj’daki Qezel Hesar Cezaevi’nde iki Kürt tutukluya idam cezası uyguladı. Bu sırada internet büyük ölçüde kesildi ve ailelerin son ziyaret hakkı da engellendi. Ayrıca devlet medyası, Zerdüştî inancına mensup bir genç de dahil olmak üzere tutukluların zorla itiraflarını yayınladı. Yerel raporlar, bazı protestocuların cenazelerinin Kimyini Stadyumu’na götürülüp teşhis edilmeye çalışıldığı bir video görüntüsünü paylaştı. Bu durum, kanlı baskının boyutunu gözler önüne seriyor. Herana İnsan Hakları Ajansı, Şiraz’daki kadın tutukluların insanlık dışı koşullarda tutulduğunu ve bazı kadınların cinayet ve uyuşturucu suçlarıyla suçlanan mahkumların bulunduğu koğuşlara yerleştirildiğini bildirdi. Bu durum, sistematik bir aşağılanma ve psikolojik baskı politikasını ortaya koyuyor.

Binlerce insan yaşamını yitirdi

Zahidan’da Beluç vatandaşlar yürüyüş düzenledi, ancak güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve saçma fişeklerle müdahale etti. Çatışmada yaralananlar Maki Camii’ne taşındı ve burası sivil direnişin sembolü haline geldi. Herana Ajansı verilerine göre, yaşamını yitirenlerin sayısı 5 bin 459 kişi, bunların arasında 60 çocuk bulunuyor. Gözaltına alınan kişi sayısı 40 bini aştı; bunlar arasında yine yüzlerce çocuk ve öğrenci var.

Öte yandan internet kesintilerine dair NetBlocks verileri, kesintinin üçüncü haftasına girdiğini ve hükümetin bunu toplumu kontrol altına almak ve bilgi akışını engellemek için bir araç olarak kullandığını ortaya koyuyor.