Haber Merkezi- İklim değişikliği Afganistan için artık geleceğe dair bir tehdit olmaktan çıkıp, milyonlarca çocuğun yaşamını doğrudan etkileyen bir krize dönüştü. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yayımlanan son rapor, ülkedeki yaklaşık 21 milyon çocuğun önemli bir bölümünün eş zamanlı olarak birden fazla iklim riskine maruz kaldığını ortaya koyuyor.

Rapora göre Afganistan’daki çocukların yaklaşık yüzde 41’i, yani 8,8 milyondan fazlası, aynı anda en az üç farklı iklim tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor. Bu durum, son yıllarda giderek derinleşen çevresel krizin çocuklar üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.

Afganistan çocuklar için en riskli ülkeler arasında

UNICEF verilerine göre Afganistan, Güney Asya’da çocukların iklim değişikliğinden en fazla etkilendiği ülkelerin başında geliyor. Artan sıcaklıklar, uzun süreli kuraklıklar, yıkıcı seller, kum ve toz fırtınaları ile aşırı sıcak hava dalgaları milyonlarca çocuğun yaşamını tehdit ediyor.

Raporda, Afganistan’daki çocukların yüzde 75’inden fazlasının kuraklık riski altında yaşadığı belirtiliyor. Kuraklığın yalnızca içme suyu kaynaklarını azaltmadığı, aynı zamanda milyonlarca ailenin gıda güvenliğini de tehlikeye attığı vurgulanıyor.

Öte yandan ülke genelindeki çocukların yarısından fazlası aşırı sıcak hava dalgalarına maruz kalırken, en az 1,7 milyon çocuk da nehir taşkınları ve sellerin doğrudan etkilerini yaşıyor.

Kız çocukları daha büyük risk altında

Uzmanlar, iklim krizinin tüm çocukları etkilemesine rağmen kız çocuklarının çok daha ağır sonuçlarla karşılaştığını belirtiyor.

Afganistan’ın birçok bölgesinde su temini ve ev içi işlerin önemli bir kısmı kız çocuklarının sorumluluğunda bulunuyor. Su kaynaklarının azalması ve temiz suya erişimin zorlaşması nedeniyle kız çocukları her geçen gün daha uzun mesafeler kat etmek zorunda kalıyor

Bu durum yalnızca fiziksel riskleri artırmakla kalmıyor, aynı zamanda eğitimden uzaklaşmalarına da neden oluyor. Uzmanlar, iklim krizinin yol açtığı ekonomik baskıların çocuk işçiliği, okul terkleri ve erken yaşta zorla evlilik riskini de artırdığına dikkat çekiyor.

Çocuk hakları savunucularına göre, ailelerin ekonomik koşulları kötüleştikçe kız çocukları yoksulluğun sonuçlarından en fazla etkilenen kesimlerden biri haline geliyor.

Yetersiz beslenme krizi derinleşiyor

UNICEF raporu, Afganistan’da akut yetersiz beslenme sorununun da giderek ağırlaştığını ortaya koyuyor. Kuruluş, iklim değişikliğinin geçim kaynaklarını yok etmesi nedeniyle milyonlarca çocuğun yaşam koşullarının daha da kötüleştiğini belirtiyor. Yapılan tahminlere göre bu yıl milyonlarca beş yaş altı çocuk, yetersiz beslenme nedeniyle acil tedavi ve sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyacak.

Tarımsal üretimin azalması, kuraklık ve seller nedeniyle tarım arazilerinin zarar görmesi ile gıda güvensizliğinin artması, sorunun temel nedenleri arasında gösteriliyor.

Uzmanlar, yaşamın ilk yıllarında görülen yetersiz beslenmenin çocukların fiziksel ve zihinsel gelişiminde kalıcı hasarlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

İklim krizi yeni göç dalgalarını tetikliyor

Afganistan son yıllarda sık sık şiddetli kuraklıklar ve yıkıcı seller gibi aşırı hava olaylarıyla karşı karşıya kaldı. Bu afetler binlerce evin ve tarım alanının yok olmasına neden oldu. Yaşanan çevresel felaketler, su kaynaklarını ve ailelerin gelirlerini azaltırken, binlerce insanı da yaşadıkları yerleri terk etmeye zorladı.

İklim kaynaklı zorunlu göçler, çocukları eğitimden mahrum kalma, yetersiz beslenme, hastalık ve sömürü gibi risklerle karşı karşıya bırakıyor. Kadınlar ve kız çocukları ise toplumsal eşitsizlikler ve kaynaklara erişimdeki kısıtlılıklar nedeniyle bu süreçten daha ağır etkileniyor.

Acil ve uzun vadeli destek çağrısı

UNICEF, Afganistanlı çocukların iklim değişikliğine karşı dünyanın en kırılgan gruplarından biri olduğunu belirterek uluslararası topluma acil destek çağrısında bulundu. Kuruluş; temiz suya erişim, gıda güvenliği, sağlık hizmetleri ve iklim değişikliğine uyum programlarına daha fazla yatırım yapılması gerektiğini vurguladı. Uzmanlara göre Afganistan’daki iklim krizi yalnızca çevresel bir sorun değil; çocuk hakları, halk sağlığı ve ülkenin geleceğiyle doğrudan bağlantılı insani bir mesele niteliği taşıyor.

Dünya genelindeki sera gazı emisyonlarına çok sınırlı katkıda bulunmasına rağmen Afganistan, iklim krizinin en ağır sonuçlarını yaşayan ülkelerden biri olmaya devam ediyor. Bu durumun en büyük bedelini ise krizin oluşumunda hiçbir payı olmayan milyonlarca çocuk ödüyor.