Haber Merkezi- Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), yayımladığı Küresel Eğilimler Raporu’nda, dünya genelindeki zorunlu göç oranlarının geçen yıl ilk kez gerilediğini açıkladı. Kurum, düşüşe rağmen yerinden edilen insanların sayısının hala kabul edilemeyecek düzeyde yüksek olduğuna dikkat çekti.

Rapora göre, geçen yıl 5.4 milyon kişi savaş, şiddet, baskı ve insan hakları ihlalleri nedeniyle yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldı. Buna karşılık gönüllü geri dönüşlerde önemli bir artış yaşandı. Toplam 14.7 milyon kişi ülkelerine veya yaşadıkları bölgelere geri döndü. Bu kişilerin 4.4 milyonunu mülteciler, 10.3 milyonunu ise ülke içinde yerinden edilmiş kişiler oluşturdu.

Afganistan, Sudan ve Suriye’de dönüşler arttı

UNHCR verilerine göre özellikle Afganistan, Sudan ve Suriye’de geri dönüş oranlarında dikkat çekici bir yükseliş kaydedildi. Geçen yıl gerçekleşen geri dönüşler, mülteci verilerinin tutulmaya başlanmasından bu yana son 60 yılın en yüksek ikinci geri dönüş oranı olarak kayıtlara geçti.

Ancak raporda, geri dönen birçok kişinin ekonomik zorluklar, yetersiz altyapı ve güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kaldığı da vurgulandı.

Mülteci sayısında yüzde 3’lük düşüş

Rapora göre dünya genelindeki mülteci sayısı yüzde 3 oranında azalarak 41.6 milyona geriledi. Ayrıca yaklaşık 46 bin vatansız kişi, 24 farklı ülkede vatandaşlık hakkı elde etti.

‘Kalıcı çözümler gerekli’

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, uluslararası topluma uzun süreli yerinden edilme sorunlarının çözümünü hedefleyen yeni girişimlere destek verme çağrısında bulundu. Komiserlik, yerinden edilmenin çoğu zaman insanların hayatta kalabilmek için başvurduğu bir yöntem olduğunu ancak sürdürülebilir çözümler üretilmediği takdirde kalıcı bir yaşam biçimine dönüşebildiğini ifade etti.

Gönüllü geri dönüşün mülteci krizlerinin çözümünde en etkili yöntem olduğu belirtilirken büyük çatışmaların sona ermesinin milyonlarca insanın güvenli ve onurlu şekilde evlerine dönmesinin önünü açacağı ifade edildi.

Ev sahibi ülkelere destek çağrısı

Raporda ayrıca mültecilerin eğitim, sağlık, finansal hizmetler ve iş gücü piyasalarına erişiminin artırılması gerektiği vurgulandı. Bu adımların hem mültecilerin kendi geçimlerini sağlamalarına hem de bulundukları ülkelerin ekonomilerine katkıda bulunmalarına yardımcı olacağı belirtildi.

UNHCR, mültecilere ev sahipliği yapan ülkelerin üzerindeki yükün giderek arttığına dikkat çekerek, uluslararası toplumdan daha fazla mali destek ve yatırım talep etti. Kurum ayrıca yeniden yerleştirme programları, aile birleşimi, çalışma izinleri ve eğitim bursları gibi kalıcı çözüm mekanizmalarının genişletilmesi gerektiğini ifade etti.

Raporda, sığınma ve uluslararası korumanın temel insan hakları olduğu vurgulanırken, milyonlarca kişinin hala yıllardır süren belirsizlik içinde yaşam mücadelesi verdiği uyarısında bulunuldu.