Haber Merkezi- Birleşmiş Milletler(BM) İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 9 Haziran’da yayımladığı son raporda Filistin topraklarında sivillerin hem Batı Şeria’da hem de Gazze’de ağır insan hakları ihlallerine maruz kaldığını ortaya koydu. Rapora göre, farklı aktörler tarafından yürütülen şiddet pratikleri, sivil nüfus üzerinde sistematik ve kasıtlı bir baskı mekanizmasına dönüşmüş durumda.

Raporun 15 Haziran’da Cenevre’de İnsan Hakları Konseyinin 62. Oturumu'nda sunulması bekleniyor. Komisyon Başkanı Srinivasan Muralidhar, “Yerleşimcilerin uyguladığı şiddet, eylemlerini destekleyen, bunlara olanak tanıyan ve bunları koruyan İsrail politikalarının doğrudan sonucudur" açıklamasında bulundu. Srinivasan Muralidhar, İsrail ve Hamas’ın şiddet biçiminin köken ve motivasyonlarının farklı olduğunu, ancak her ikisinin de Filistinli sivillere kasıtlı acı çektirdiğini vurguladı.

Şiddet belgelendi

Rapora göre Batı Şeria’da yerleşimci saldırıları artmaya devam ediyor. Geçen yıl en az 7 Filistinli katledildi, 832 kişi de yaralandı. Bu, 2024’e göre yüzde 130’luk bir artışı gösteriyor. Komisyon, İsrail makamlarının yerleşimci saldırılarına mali ve askeri destek sağladığını, saldırganlara cezasızlık tanıdığını ve böylece şiddete doğrudan dahil olduğunu belirledi.

Yerleşimci şiddeti, İsrail yerleşimlerini kökleştirme, Filistin topraklarını ilhak ve Filistinlileri yerlerinden etme stratejisinin aracı olarak kullanılıyor. Komisyon, Filistinli çocukların sokakta oyun oynarken, okula giderken ya da hayvan otlatırken saldırıya uğradığını, kaçırıldığını ve istismar edildiğini belgeledi.

Cinsel şiddet

Ayrıca raporda yerleşimcilerin Filistinlileri korkutmak ve aşağılamak amacıyla cinsel şiddet uyguladığı ya da cinsel şiddet tehdidinde bulunduğu da yer alıyor. Martta Khirbeit Humsa’da yaşanan bir olayda kadınlar ve kız çocukları dövüldü; aile toprağı terk etmediği takdirde tecavüze uğramakla tehdit edildi. Bir erkeğin ise soyulduğu, cinsel saldırıya uğradığı, cinsel organının plastik kelepçeyle bağlandığı ve dövülerek teşhir edildiği raporda yer aldı. Komisyon olaylarla ilgili herhangi bir soruşturma veya yargılama sonucundan haberdar olmadığını belirtti.

Gazze’de infaz, sakatlama ve yargısız cezalandırma

Komisyon, Gazze’de de 2024-2025 döneminde en az 108 ölüm ve 384 yaralanmayla sonuçlanan 249 infaz ve ağır fiziksel şiddet vakası tespit etti. Bu vakalar arasında infazlar, diz kapaklarına ateş edilerek sakat bırakma, metal boru veya beton bloklarla kemik kırılması ve ağır dövme olayları sıralandı. Failler bu eylemleri İsrail’le işbirliği, insani yardımların yağmalanması, hırsızlık, uyuşturucu suçları veya iç rakiplerle bağlantı iddialarıyla “cezalandırma” olarak gösterdi. Ayrıca Hamas bağlantılı güçlerin bu olayların en az 60’ına karıştığı belirtildi.

Srinivasan Muralidhar, “Komisyon, Hamas’ın zaten ağır travma altındaki sivil nüfusta yeniden derin travmalara yol açan Gazze’deki cezalandırmaya yönelik tedbirlerinin ciddiyeti ve açık açık gerçekleştirilmesi karşısında büyük kaygı duyuyor" dedi.

Hamas’ın sorumluluğu

Raporda Hamas’ın olaylardaki sorumluluğuna dikkat çekilirken savaşla birlikte ayrıca 2023’te Filistinli silahlı gruplar ve şahıslarca İsrailli sivillerin öldürülmesi ve zarara uğratılması olaylarında kayda değer artış olduğunu bildirdi. Rapora göre bu saldırılar, uluslararası insancıl hukuk ve siviller ile savaşçılar arasında ayrım gözetme ve orantılılık ilkeleri bakımından ciddi kaygılar doğuruyor.

Komisyondan çağrı

Komisyon, sivillerin korunması ve tüm tarafların işlediği ihlaller için hesap verebilirlik sağlanması çağrısında bulundu. Srinivasan Muralidhar, Gazze’de barış ve istikrara yönelik gelecekteki her türlü çerçevenin “hesap verebilirliğe dair açık ve uygulanabilir bir taahhüt” içermesi gerektiğini vurguladı.