Haber Merkezi - Uluslararası Af Örgütü’nün yayımladığı “İran halkı yasa dışı ABD ve İsrail saldırıları ile ölümcül iç baskı arasında sıkıştı” başlıklı rapora göre, İranlılar son dönemde eş zamanlı iki ciddi tehditle karşı karşıya bulunuyor. Bir yanda dış askeri saldırılar sürerken, diğer yanda ülke içinde devlet kaynaklı şiddet ve baskının arttığına dikkat çekiliyor.

Dış saldırılar sivilleri ve altyapıyı hedef alıyor

Raporda, son haftalarda ABD ve İsrail tarafından düzenlenen hava saldırılarının siviller ve ülkenin altyapısı üzerinde ağır yıkıma yol açtığı belirtildi. Kırılgan ateşkese rağmen saldırıların yeniden başlaması ve can kayıplarının artması riskinin sürdüğü ifade edildi.

Uluslararası Af Örgütü, bu saldırıların uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini vurgulayarak, sivil alanlara yönelik doğrudan ya da orantısız saldırıların derhal durdurulması çağrısında bulundu.

İçeride artan baskı ve insan hakları ihlalleri

Raporda, İran halkının yalnızca savaş tehdidiyle değil, aynı zamanda yıllardır süregelen yapısal baskı altında yaşamaya devam ettiği kaydedildi. Son aylarda gerçekleşen geniş çaplı protestoların ardından, güvenlik ve askeri kurumlar tarafından daha ağır insan hakları ihlallerinin yaşanabileceği uyarısında bulunuldu.

Af Örgütü’ne göre, İranlı yetkililer protestoculara yönelik baskılar nedeniyle hesap vermediği gibi, yeni protestolara karşı daha sert müdahalelere hazırlandıklarına dair işaretler de bulunuyor.

İnternet kesintileri ve kitlesel gözaltılar

Raporda ayrıca internet kesintilerinin sürmesi, kitlesel gözaltılar, idamların artma riski, tutuklulara yönelik işkence ve bilgiye erişimin ciddi şekilde kısıtlanmasının baskıyı daha da artırdığına dikkat çekildi.

Af Örgütü, İran yönetiminin geçmişte de askeri gerilim dönemlerini toplum üzerindeki baskıyı artırmak için kullandığını vurguladı.

Uluslararası topluma çağrı

Uluslararası Af Örgütü, devletler ve uluslararası mekanizmaların İran halkını korumaya yönelik eş zamanlı bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini belirtti. Buna göre yalnızca ateşkesin korunması ve savaş suçlarının önlenmesi değil, aynı zamanda İran yönetiminin olası ihlallerine karşı da acil adımlar atılması gerekiyor.

Raporda İran’daki krizin yalnızca askeri bir çatışma olmadığına dikkat çekilerek, insan hakları ihlallerinde cezasızlık, hesap verilebilirliğin yokluğu ve temel özgürlüklere yönelik yasal güvencelerin eksikliğinin sorunun derinleşmesine yol açtığı ifade edildi.

Af Örgütü, bu kapsamda İran sivil toplumunun temel haklara dayalı yeni bir anayasa ve eşit yurttaşlık taleplerine destek verdiğini de belirtti.

Çifte tehdit uyarısı

Raporun yayımlandığı dönemde İran’ın hem dış savaş hem de iç baskının aynı anda yaşandığı bir alana dönüşebileceği yönündeki endişelerin arttığına dikkat çekildi. Af Örgütü, bu durumun milyonlarca İran vatandaşının yaşamı ve hakları açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.