Haber Merkezi- Bağımsız internet izleme kuruluşu NetBlocks, 28 Şubat’tan bu yana İran’da küresel internete kamu erişiminin neredeyse tamamen engellendiğini açıkladı. Kesinti bin 416 saati aşarak 60. gününe girerken, bu durum dünyanın en uzun ve en ağır kapsamlı internet kesintilerinden biri haline geldi.

Kesintinin sürdüğü süreçte, rejimin devlet kurumları, bazı şirketler ve iktidara yakın gruplar için sınırlı ve ayrıcalıklı erişim yolları oluşturarak faaliyetlerin kısmen devam ettirmeye çalıştığı belirtiliyor. Ancak halkın büyük çoğunluğu; küçük işletmeler, serbest çalışanlar, çevrim içi mağazalar, içerik üreticileri ve dijital ekonomi aktörleri hala küresel ağa erişemiyor. Raporlara göre İran’da internet artık kamusal bir hak olmaktan çıkmış, seçici bir imtiyaza dönüşmüş durumda.

On milyonlarca dolarlık kayıp

Bu kesintinin etkileri yalnızca iletişim sorunlarıyla sınırlı kalmadı; ülke ekonomisi üzerinde ciddi ve geri dönüşü zor bir baskı oluşturdu. Tahminlere göre internet kesintisi, her gün doğrudan ve dolaylı olarak on milyonlarca dolarlık ekonomik kayba yol açıyor. Online satışların durması, uluslararası ödeme sistemlerinin çalışmaması, dijital reklamcılık, dış kaynak hizmetleri, çevrim içi eğitim, kripto piyasaları, internet tabanlı ulaşım ve binlerce ev temelli iş bu durumdan ağır şekilde etkilendi.

İşsizlik ve gelir kaybı yaşanıyor

Son iki ayda binlerce Instagram satıcısı ve küçük işletme yöneticisi müşteri tabanını kaybetti. Yazılımcılar, çevirmenler, tasarımcılar ve uzaktan çalışan birçok kişi ise yabancı işverenlerle iletişim kuramadıkları veya proje alamadıkları için işsizlik ya da gelir kaybı yaşadı.

Aynı zamanda özel şirketler, en az seviyede küresel bağlantıyı sürdürebilmek için pahalı VPN’ler, özel hatlar ve sınırlı erişim çözümlerine yönelmek zorunda kaldı. Bu durum, zaten kırılgan olan ekonomiye ek bir yük getirdi.

Modern ekonominin omurgası çöktü

Dijital ekonomi uzmanları, bu durumun devam etmesinin teknoloji sektörüne yatırımları yok edeceğini, nitelikli iş gücünün göçünü hızlandıracağını ve iletişim altyapısına olan güveni sarsacağını belirtiyor. İnternetin modern ekonominin omurgası kabul edildiği bir dönemde, bu hattın kesilmesi toplumun geçim kaynaklarından birinin daha kapanması anlamına geliyor.

Yetkililerin “profesyonel internet” veya “beyaz liste erişimi” gibi vaatlerine rağmen NetBlocks verileri, dijital karartmanın halkın büyük çoğunluğu için sürdüğünü ve ayrıcalıklı kesim ile geri kalan toplum arasındaki uçurumun her geçen gün büyüdüğünü gösteriyor. 60 günün sonunda internet kesintisi artık yalnızca bir güvenlik uygulaması değil; ekonomik, sosyal ve insani bir kriz şeklinde tarif ediliyor.