Haber Merkezi- İran’da 10 kitle örgütü, Jîna Emini’nin 2022 yılında gözaltına alınması ve katledilmesinin ardından başlayan “Jin, Jiyan, Azadî” ayaklanmasının dördüncü yılı dolayısıyla ortak bir açıklama yayımladı.

Örgütler açıklamalarında, 22 yaşındaki Jîna Emini’nin Saqızlı olduğunu ve Eylül 2022’de “ahlak polisi” tarafından gözaltına alındıktan sonra yaşamını yitirmesini, ülkedeki kitlesel protestoların başlangıç noktası olarak değerlendirdi. Jîna Emini’nin ölümünün, İran’da uzun yıllardır devam eden baskı, ayrımcılık, yoksulluk ve eşitsizliğe yönelik öfkeyi açığa çıkardığı belirtildi.

Açıklamada, 2022’deki protestoların İran tarihindeki “ilk kadın devrimi” olduğu vurgulanarak, güvenlik güçlerinin müdahalesine rağmen hareketin sona ermediği ifade edildi. Örgütler, sonraki yıllarda ekonomik sorunlar, yoksulluk, enflasyon, özgürlükler ve sosyal haklar ekseninde protestoların sürdüğünü kaydetti.

‘Hiçbir şey eskisi gibi olmadı’

Örgütler, 2022’deki protestoların ardından toplum ile hükümet arasındaki gerilimin farklı biçimlerde devam ettiğini belirtti. Açıklamada, yoksulluk, enflasyon, yolsuzluk ve baskıya karşı gelişen tepkilerin ülkenin farklı bölgelerinde sokak gösterilerine dönüştüğü ifade edildi.

Örgütler ayrıca Ocak ayında gerçekleşen protestolara değinerek, gösterilerin sert biçimde bastırıldığını ve çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiğini aktardı. Buna karşın baskının toplumsal muhalefeti sona erdirmediği, aksine adalet talep eden ailelerin mücadelesini güçlendirdiği ifade edildi.

‘İdam yasaklansın’ talebi öne çıktı

Açıklamada, “Jin, Jiyan, Azadî” hareketinin baskılara rağmen varlığını sürdürdüğü belirtilirken, idam karşıtlığının da protesto hareketlerinin temel taleplerinden biri haline geldiği ifade edildi.

Örgütler, İran hükümetinin savaş politikaları, ekonomik kriz, yoksulluk, baskı ve idamları arttırdığını vurguladı. Savaş ve bölgesel krizlerin toplumsal muhalefeti bastırmak amacıyla kullanıldığına işaret eden örgütler, tüm bu uygulamalara rağmen toplumun taleplerinden geri adım atmadığını belirtti.

Ortak açıklamanın sonunda örgütler; özgürlük, eşitlik, refah ve cinsiyet, etnik köken ya da düşünsel inanç ayrımı yapılmaksızın eşit haklar için mücadelenin sürdürüleceğini belirterek, aktivistleri, örgütleri ve yurttaşları “Jin, Jiyan, Azadî” ayaklanmasının yıl dönümünü ve yaşamını yitirenleri anmaya çağırdı.